حالا که به لطف واکسن و کمتر شدن موج کرونا امکان سفر فراهم شده و هر روز تورهای متعددی عرضه میشن، انتخاب بین گزینه‌های مختلف سخت و سخت‌تر شده. توی این مطلب می‌خوام یک راهنمای گام به گام بهتون پیشنهاد بدم تا با کمک اون، تور و برنامه سفری که مناسبتونه رو انتخاب کنید.

قبل اینکه لیست تورها رو باز کنید و بخواید وارد جزییات بشید و سریع شروع کنید به مقایسه قیمت تورها، خوبه که چند تا مورد مهم رو بررسی کنیم و همون اول تکلیف‌مون رو با خودمون مشخص کنیم. مواردی که در ادامه میگم باعث میشه یک چک لیست از سفری که علاقه دارید در اون شرکت کنید به دست بیارید و بعد که میرید سراغ لیست تورها با خیال راحت‌تری شروع به انتخاب کنید. با توجه به اینکه معمولا از توضیحات همه تورها نمیشه به راحتی متوجه شد که با شرایط و روحیات ما سازگارند یا نه، خوبه که قبل ثبت‌نام سفر این چک‌لیست رو با برگزار‌کننده تور چک کنید و همه سوالات‌تون رو ازش بپرسید.

 1- من آدم طبیعت‌گردیم یا شهرگردی یا تاریخ‌گردی یا …

چه چیزی ما رو بیشتر به وجد میاره؟ شهرگردی؟ دیدن جاذبه‌های تاریخی؟ طبیعت بکر؟
پاسخ دادن به این سوال کمک زیادی به ما می‌کنه تا بدونیم اولویت‌مون در سفر چیه. البته که نباید به قضیه صفر و یکی نگاه کرد. خیلی از تورها ترکیبی از همه این موارده. اما مثلا اگر من اولویتم دیدن بناهای تاریخیه، تور کویر مصری که بخش اعظم فعالیت‌هاش تو کویر و طبیعته قطعا مناسبم نخواهد بود.

2- هدفم از سفر چیه؟

اینم از اون سوال‌هاست که بسته به شرایط و حال و احوال‌تون باید در موردش تصمیم بگیرید.

آیا توی سفر پیش رو می‌خواید ماجراجویی کنید و ساعت‌ها پیاده‌روی  و فعالیت بدنی داشته باشید تا آدرنالین  و دوپامین کافی برای زندگی روزمره دخیره کنید یا ترجیح میدید که بیشتر زمان سفر رو به استراحت بگذرونید؟

خرید و پاساژگردی جز هدف‌های اصلی سفرتونه؟

دل‌تون می‌خواد خوابیدن تو کمپ یا هاستل رو تجربه کنید یا هدف‌تون از سفر استفاده از امکانات هتل لوکس پنج ستاره‌ست؟

یه جورهایی با پاسخ دادن به این نوع سوال‌ها درجه سختی سفر مورد علاقه‌تون رو هم مشخص می‌کنید.

3- چه کلاس سفری رو می‌خوام تجربه کنم؟

وقتی تصمیم به سفر می‌گیرید احتمالا بودجه سفرتون رو برای خودتون مشخص کردید و حالا وقتشه تصمیم بگیرید که دل‌تون می‌خواد با این بودجه سفر اقتصادی رو تجربه کنید یا متوسط یا لوکس؟

مثلا با یک بودجه مشخص می‌تونید یک سفر چهار روزه شیراز لوکس رو تجربه کنید، یا سفر ارمنستان متوسط یا استانبول اقتصادی.

البته اگر آدم منعطفی در سفر هستید و مقصد براتون مهمتر از نوع سفره، می‌تونید اول مقصد رو انتخاب کنید و بعد تصمیم بگیرید با بودجه‌ای که دارید چه نوع سفری رو می‌تونید تجربه کنید.

4- ماشین؟ اتوبوس؟ قطار؟ پرواز؟ کشتی؟

هر کدوم از وسایل نقلیه مزایا و معایب خودشون رو داره و چیزی که بدیهیه اینه که همواره نمی‌تونیم با وسیله نقلیه محبوب‌مون سفر کنیم. مثلا من اگر حق انتخاب داشتم دلم می‌خواست تا آفریقا با قطار برم ولی خب مجبورم که گزینه پرواز رو انتخاب کنم.

انتخاب وسیله نقلیه روی انتخاب تور، مقصد و البته هزینه سفر تاثیر گذاره.

برای رزرو بلیط هواپیما و قطار می‌تونید به سایت فلایتیو مراجعه کنید.

5- مقصد مورد علاقه

اینجا دیگه وقت واقعی کردن رویاهاست. دیگه باید بریم سراغ مقصدی که به واسطه شبکه‌های اجتماعی، دوست و آشنا یا علاقه شخصی جذبش شدیم و در موردش کمی گوگل کنیم و ببینیم آیا واقعا با توجه به روحیات‌مون مقصد جذابی برامون خواهد بود یا نه. مثلا اگه شبکه‌های اجتماعی پر شده از عکس‌های بالی و شما اصلا آدم ساحل رفتن و تفریحات آبی نیستید، با خودتون رو راست باشید و اونجایی که دل و منطق‌تون میگه رو انتخاب کنید.

6-  انتخاب برگزارکننده تور

اگر آژانس یا برگزار کننده توری رو میشناسید که قبلا باهاش سفر رفتید و راضی بودید یا به هر دلیلی مورد اعتمادتونه تعلل نکنید چون برگزار کننده خوب تور نایابه. اول از همه برید سراغ برنامه‌های آینده‌ش و تورهاش رو بررسی کنید و اگه توری برای مقصد دلخواه‌تون نداشت چاره‌ای نیست جز جستجو در گوگل و هشتگ‌های شبکه‌های اجتماعی. هر برگزارکننده‌ای رو که انتخاب کردید حتما در موردش حسابی جستجو کنید تا از نظرات مسافرهای قبلی خبردار بشید.

7- و اما بحث شیرین قیمت تور:

بیشتر اوقات اولین نکته‌ای که خیلی از ما میریم سراغش بحث قیمته. غافل از اینکه قیمت متاثر از ده‌ها پارامتره  و همواره باید قیمت رو در کنار شرایط و خدمات تور مقایسه کرد و به همین علته که برای مقایسه تورهای مختلف فقط دونستن اسم مقصد کافی نیست و باید به طور کامل جزییات تورها رو مقایسه کنیم.

چند تا از مواردی که روی قیمت تاثیر می‌گذارند رو مرور کنیم:

• تعداد روز سفر و تعداد شب محل اقامت: با تغییر یک شب محل اقامت و یا یک روز از سفر قیمت تور خصوصا توی تورهای خارجی تغییر میکنه.
• میزان گشت‌ها و ورودیه‌ها: خیلی اوقات برگزارکننده‌های تور قیمت پایین‌تری رو پیشنهاد میدن، اما بخش زیادی از گشت‌ها رو در برنامه اصلی قرار نمیدن و به صورت گشت اختیاری بهتون پیشنهاد میدن و هنگام سفر چاره‌ای ندارید جز اینکه هزینه ورودیه‌ها و حمل و نقل به محل گشت‌ها رو جدا پرداخت کنید.
• وعده‌های غذایی: وعده‌های غذایی خصوصا توی سفر خارجی میتونه هزینه سنگینی به مبلغ تور اضافه کنه. پس خیلی مهمه که ببینید چند وعده غذایی در تور لحاظ شده.
• کیفیت هتل‌ها و محل قرارگیری اونها: ستاره‌های هتل‌ها بر اساس استاندارد کشور مقصد تعریف میشه و به همین علته که هتل چهار ستاره‌ای که در ایران تجربه می‌کنید با هتل دوبی یا ترکیه متفاوته. پس اینکه صرفا در توضیحات تور نوشته شده هتل چهار ستاره کافی نیست و نیازه که در ادامه جزییات دقیق هتل‌ها رو سوال کنید.

برای رزرو هتل می‌تونید به سایت فلایتیو مراجعه کنید.

• 

 

• وسیله نقلیه مقصد: اینکه توی مقصد ماشین در اختیار داشته باشید و یا قرار باشه از وسایل نقلیه عمومی استفاده کنید روی قیمت تور و آسایش شما بسیار تاثیرگذاره.

8- تورلیدر

اگر تجربه سفر با تور رو داشتید حتما می‌دونید که یکی از مهمترین اجزای سفر گروهی تورلیدره. فارغ از میزان دانش و اطلاعات، تورلیدره که می‌تونه حال و هوای تور رو تعریف کنه و جو تور رو جوری کنترل کنه که اکثر افراد بیشترین رضایت رو از شرایط داشته باشند.

9- چند نفری میریم سفر؟

ظرفیت تور از مواردیه که معمولا موقع ثبت‌نام بهش توجهی نمیشه. ولی کافیه حال و احوال تور ده نفره رو با تور سی نفره مقایسه کنید تا ببینید این موضوع تا چه حد روی کیفیت تور تاثیرگذاره.

10- زمان مناسب سفر؟

درسته که برای خیلی از ما راحت‌تره که در زمان تعطیلات سفر کنیم اما یادمون باشه که تو این زمان معمولا قیمت پروازها و قیمت تورها بالاتر میره. اما اگر گزینه دیگه‌ای ندارید پیشنهاد می‌کنم حواس‌تون به زمان مناسب سفر به مقصدی که انتخاب می‌کنید باشه تا اشتباها هزینه صرف دیدن مقصد مورد علاقه‌تون در زمان اشتباه نکنید.

11- بیمه مسافرتی

حتما پیش از سفر چک کنید که برگزارکننده بیمه مسافرتی با شرایط مناسب براتون صادر کنه.

12- سوال کنید، سوال کنید و سوال کنید

در نهایت اینکه پیش از اینکه هزینه سفر رو پرداخت کنید، شرایط سفر رو کامل مطالعه کنید و هر سوالی که دارید و هر قسمت مبهمی که داره رو از برگزارکننده تور بپرسید و هیچ‌جوره با کسی تعارف نکنید. شما  دارید پول و انرژی و وقت میذارید و حق‌تونه که بهترین انتخاب رو داشته باشید.

قبل اینکه بهتون بگم مفهوم سفرتراپی دقیقا چیه بذارید یک کم در مورد خود سفر بیشتر صحبت کنیم.

صدها بار اتفاق افتاده که یک روز معمولی از خواب پا شدیم، وسایلم‌مون رو جمع کردیم، راهی سفر شدیم و با حال بهتر و خوشحال‌تر برگشتیم به خونه.  دهها بار هم با خوشحالی سفر رو شروع کردیم و خوشحال‌تر از قبل سفر رو تموم کردیم.

 

اما این نسخه‌های تکراری باعث نمیشه وقتی که غمگینیم به سفر فکر کنیم. سفر از نظر خیلی از ما راهکاریه برای خلاصی از زندگی روزمره و خوش‌گذرونی. تصور قالب اینه که وقتی اعصاب‌مون آرومه و مشکل و غم بزرگی نداریم چند روزی کار و دغدغه‌های روزمره رو فراموش کنیم و با جمعی از رفقا بریم خوش بگذرونیم.

 

اما تا حالا فکر کردید وقتی غمگین، خشمگین و یا افسرده هستید کوله/چمدون‌تون رو بردارید و برید سفر؟ به نظرتون شدنیه که تمام مشکلات و غم‌ها رو بذارید توی کوله و با خودتون حمل کنید تا توی سفر  بهشون فکر کنید؟

 

بذارید اول براتون یه داستان از تجربه شخصی خودم تعریف کنم تا با رسم شکل با مفهوم سفرتراپی آشنا بشید:

 

اگر دوست دارید با مفهموم سفرتراپی بیشتر آشنا بشید اپیزود سفرتراپی رادیو جولون رو گوش کنید. توی اون اپیزود تجربیات جهانگردهای دیگه رو هم در مورد این موضوع می‌شنویم و علاوه بر اون با یک دکتر روانشناس هم در مورد سفرتراپی صحبت می‌کنیم.

 

سفر به قله سیالان

پاییز سال 92، همه چی دست به دست هم داده بود تا زندگیم بیافته رو سرازیری. همون زمان‌ها که فکر می کردم اگه یک روز کار نداشته باشم آسمون به زمین میرسه، شرکتی که سال‌ها با جون و دل براش کارکرده بودم در مرز ورشکستگی بود.
همون روزهایی که به خیالم رابطم گل و بلبله، خیلی غیر منتظره رابطم افتاد تو سرازیری و به همه اینها اوضاع بد مالی هم اضافه شد.
تو گیر و دار حال بدم دعوت شدم به یک سفر کوهنوردی. انقدر مستاصل بودم که فکر کردم شاید این سفر معجزه کنه، پس بدون سوال و بدون فکر همون اول گفتم باشه میام!

سفر از یک روستا به اسم “هنیز” در نزدیکی قزوین شروع میشد و بعد از صعود به قله سیالان به روستای “عسل محله” در استان مازندران ختم میشد. پیمایش که شروع شد همون چند ساعت اول فهمیدم که داستان از اونی که فکر می‌کنم پیچیده‌تره. ضعف جسمی و روحیم به حدی بود که برای برداشتن هر قدم هزار بار با خودم تکرار می‌کردم “تو می‌تونی”. دو دستی چسبیده بودم به باتوم‌هام و تمرکز کرده بودم که یهو همون وسط مسیر کم نیارم و نزنم زیر گریه. کسایی که کوهنوردی کردند می‌دونند که آمادگی ذهنی برای کوهنوردی به مراتب مهمتر از آمادگی جسمانیه.

با هر مشقتی بود سعی کردم از تیم عقب نمونم و بالاخره شب اول رسیدیم به پناهگاه. تمام مدت شام منتظر بودم که همه بخوابند و من برم توی کیسه خوابم و یه دل سیر گریه کنم که البته نشد! ظاهرا این سکانس برای فیلم‌هاست چون انقدر خسته بودم که اولین نفر بیهوش شدم.

خلاصه که بالاخره روز دوم به قله رسیدیم، چرت روی قله مثل خیلی از خواب‌های روی قله که بعدتر تجربه کردم جزو عمیق‌ترین خواب‌ها بود.
اما قسمت به یادموندنی اون سفر تو لحظات فرود از قله برام رقم خورد، اون موقعی که از شدت آدرنالین ترشح شده مست بودم و هر بار که به پایین نگاه می‌کردم احساس می‌کردم دنیا تو مشتمه. از اون بالا  شکوه البرز مرکزی رو می‌دیدم در حالیکه پایین‌تر جنگل‌ انبوهی در انتظارم بود که تصمیم داشتیم شب رو توی اون‌ها کمپ کنیم. احساس می‌کردم تمام مشکلاتم که قبلا توی دایره‌ای به شعاع اتاقم ازم فاصله داشتند، حالا دور شدند و شعاع اون‌ها شده قد البرز مرکزی.

افکار منفی مدام تو سرم چرخ می‌زدند و از یادآوری هر کدومشون خندم می‌گرفت. به تک‌تک مشکلاتم فکر می‌کردم و احساس می‌کردم در مقابل حال خوبی که الان دارم این مشکلات کوچک‌تر از اونی هستند که نتونم حل‌شون کنم.

 

این مثال دقیقا همون نوعی از سفره که بهش می‌گیم “سفرتراپی”. سفری که با حال بد شروع میشه اما قراره منتج بشه به آمادگی و آرامش ذهنی برای حل مشکلات.

 

چرا سفرتراپی:

حال خوب بعد از اون سفر باعث شد که مسیر زندگی من تغییر کنه و سفر رو به عنوان راهی برای حل مشکلاتم انتخاب کنم. هنوزم که هنوزه راه حل من برای حل بسیاری از مشکلاتم سفره، با خودم فکر می‌کنم زندگی که سخت بشه کولم رو برمیدارم و میرم. اما چرا سفرتراپی؟ چی باعث میشه همون آدمی که توی خونه در مقابل مشکلات‌ش کم آورده و راه گریزی نداره با خارج شدن از فضای خونه، ذهنیت‌ش تغییر می‌کنه و احساس می‌کنه که میتونه مشکلات رو حل کنه.

با توجه به تجربه‌ای که سفر تراپی بهم داده علل این اتفاق رو توی این موارد پیدا کردم:

 

اعتماد به نفس از جنسی دیگر

سفر کردن متوالی و حل مشکلات در سفر به شما اعتماد به نفس میده و کمک می‌کنه باور داشته باشید که از عهده حل مشکلات زندگی هم برمیاید.

توی زندگی روزمره، موقعیت خانوادگی، اجتماعی و شغلی ما باعث میشه که اعتماد به نفس خیلی از کارها رو به دست بیاریم. اما جنس این اعتماد به نفس با جنس باوری که سفر به ما میده توی خیلی از موارد متفاوته. کافیه سفر با مقداری چالش همراه باشه و حس بعد از حل کردن این چالش‌ها رو تجربه کرده باشید تا متوجه بشید که وقتی میگم سفر بهتون این باور رو میده که می‌تونید از پس مشکلات بربیاید و بالاخره برای هر کاری یه راه حلی پیدا کنید یعنی چی. توی داستانی که براتون تعریف کردم من این جنس از اعتماد به نفس رو از صعود به قله سیالان و بعدها قله‌های دیگه گرفتم. اعتماد به نفسی که سفرتراپی به من داد باعث شد بعدها هر بار که از زندگی کلافه میشم زل بزنم به کوه‌ها و با خودم فکر کنم تو همچین کوه‌هایی رو صعود کردی، قطعا از پس این مشکلات هم برمیای.

 

خارج شدن از منقطه امن (Safe Zone)

با قدم گذاشتن تو مسیر سفر، از زندگی روتین و منطقه امنی که برای خودمون درست کردیم خارج میشیم. این اتفاق باعث میشه پویایی و حرکت دوباره به زندگی ما برگرده و از آدمی که صبح تا شب یه سری کارهای روتین و تکراری انجام میدیم تبدیل بشیم به فردی که برای لحظه لحظه زندگی حین سفرش باید تصمیم بگیره. از ساده‌ترین تصمیم‌ها مثل اینکه هر وعده غذایی رو کی، کجا و چی بخورم و کجا اقامت کنم و موارد مشابه تا چطور بودجه سفرم رو مدیریت کنم یا مسیر سفر رو چطور ادامه بدم. گرفتن تصمیمات مداوم و جریانی که سفر به زندگی وارد می‌کنه کمک می‌کنه که باور کنیم توی زندگی‌مون منفعل نیستیم و برای بهتر شدن حال‌مون تلاش می‌کنیم.

ظرفیت پذیرش

تصور کنید توی زندگی روزمره توی ترافیک گیر کردید، معمولا توی این شرایط حتی اگر عجله‌ای هم برای برای خونه رفتن نداشته باشید کلافه و خسته میشید و با خودتون فکر می‌کنید ای بابا این چجور زندگیه که من باید انقدر توی ترافیک عمرم رو هدر بدم و مدام چشم‌تون به ماشین جلوییه که بره جلوتر. اما حالا فرض کنید تو یه شهر دیگه توی ترافیک گیر کردید، در حالیکه آدم‌های توی اون شهر دارن از گیرکردن توی اون وضعیت غر می‌زنند احتمالا شما دارید دور و بر رو تماشا می‌کنید و از فرصت استفاده می‌کنید و به سبک معماری شهر یا چهره و طرز لباس پوشیدن آدم‌های اون شهر و ده‌ها مورد مشابه فکر می‌کنید.

 

تجربه مداوم این نگاه متفاوت باعث میشه که به مرور ظرفیت پذیرش‌تون نسبت به مسایل دور و برتون زیاد بشه و آرامش بیشتری رو تجربه کنید. سفر کردن و سفرتراپی باعث میشه با خودتون تمرین کنید که حتی اگه شرایط اونجوری که دل‌مون می‌خواد نیست باز هم میشه یه راهی برای استفاده بهتر از زمان حال پیدا کرد.

 

آشنایی با فرهنگ‌های متفاوت و مردم بومی

دیدن آدم‌های مختلف و درک دغدغه‌ها و نگاه‌شون به زندگی باعث میشه درک بهتری از مشکلات خودمون و راه حل‌هایی متفاوتی که براشون وجود داره پیدا کنیم. البته  اصلا منظورم این نیست که توی سفرها برید مناطقی که به لحاظ مالی از شما ضعیف‌تر یا محروم‌ترند و با خودتون فکر کنید که آخیش من چقدر خوشبختم. اتفاقا هم مناطق محروم رو ببینید، هم طرز زندگی افراد توی کشورهای توسعه یافته رو ببینید تا با نگاه افراد مختلف دنیا آشنا بشید و یاد بگیرید که مشکلی که به نظر شما لاینحل میاد، از نظر خیلی از افراد یه مشکل ساده‌ست که بالاخره یه راه حلی برای رفعش پیدا می‌کنه.

نگاه به مشکلات از فاصله دور

تصور کنید یک تابلو رو به شما بدن تا در موردش نظر بدید و شما برای تماشاش تابلو رو بچسبونید به نوک دماغ‌تون. توی این حالت درک درستی نمی‌تونید از این تابلو داشته باشید. اما کافیه از تابلو فاصله بگیرید تا کم‌کم بتونید نمای کلی از اون داشته باشید و زوایای پنهان‌ش رو ببینید. فاصله گرفتن از مشکلات هم به همین صورته. بحثم اصلا بعد مسافت نیست. دارم از شرایطی صحبت می‌کنم که به شما این امکان رو میده که به لحاظ ذهنی از مشکلات‌تون فاصله بگیرید و از نمای دور اون‌ها رو نگاه کنید. این فاصله برای هر کسی معنایی داره، ممکنه برای کسی بعد از 4 ساعت پرواز  و سفر به کشور دیگه‌ای ایجاد بشه، ممکنه برای کسی با رفتن به پارک سر کوچه شکل بگیره.

 

این روزها که همه درگیر کروناییم و سفر کردن از قبل سخت‌تر شده و تا حدودی امکان‌ناپذیره پیشنهاد می‌کنم در مورد مفهوم Staycation بیشتر مطالعه کنید یا اپیزود سفر در قرنطینه رو گوش کنید تا هم با بهداشت در سفر و هم این مفهوم آشنا بشید.

 

حالا که اینجا براتون مفصل گفتم که چطور می‌تونید کوهنوردی رو شروع کنید، وقتشه که چند تا نکته کاربردی در مورد کوهنوردی بهتون بگم. ممکنه تا الان ده‌ها بار کوهنوردی کرده باشید و هیچکدام از این نکات رو رعایت نکرده باشید و سالم و سرحال از کوه برگشته باشید و با دیدن این نکات بگید “ای بابا این سوسول بازیا چیه” که خوب همونجور که از قدیم گفتند “کار یکبار اتفاق میافته” و “احتیاط شرط عقله”

 

نکاتی که در ادامه می‌نویسم بخشی از نکاتیه که لازمه زمان کوهنوردی رعایت کنید، اگر پیشنهادات دیگه‌ای داشتید لطفا تو کامنت‌ها بنویسید:

 

1. هیچوقت تنها کوهنوردی نکنید، علی‌الخصوص در مسیرهای خلوت و یا مسیرهای ناآشنا

میدونم که این جمله رو انقدر شنیدید که دیگه به نظرتون لوس و بی‌معنی میاد، اما واقعیت اینه که کوه با کسی شوخی نداره، یه زمین خوردن ساده که ممکنه تو شهر به راحتی بشه حلش کرد، اگر توی یه نقطه‌ای از کوه که دسترسی به موبایل ندارید اتفاق بیافته می‌تونه تبدیل به فاجعه بشه. مثال‌های واضح‌ترش هم میشه گم کردن راه و ضربه به سر و سقوط بهمن که  هیچ کدومشون اتفاقات عجیب و امکان‌ناپذیری نیست.

علاوه بر اون همیشه حداقل یک نفر رو در جریان برنامه صعودتون و زمان تقریبی فرود قرار بدید.

2. کوله و کفش مناسب از اوجب واجباته

قدیمی‌ها با ساده‌ترین کفش‌ها قله‌ها رو صعود می‌کردند، حتی همین الان هم ممکنه تو ارتفاعات زیاد محلی‌هایی رو ببینیم که با گیوه به راحتی از روی صخره‌ها می‌پرند. اما واقعیت اینه که من و شما نه در زمان‌های قدیم زندگی می‌کنیم و نه عموما توانایی بومی‌های مناطق کوهستانی رو داریم، پس این قصه‌ها رو بذاریم برای داستان‌ها و همونطوری که با ژیان وارد جاده چالوس نمیشیم با کتونی و کفش رسمی و امثالهم هم پا توی کوه نذاریم. مناسب نبودن کفش چه به لحاظ سایز و چه فرم و راحتی صد در صد روی کیفیت برنامه کوهنوردیتون و سلامتیتون تاثیر گذاره. این مسئله در مورد کوله و در مراحل بعدی سایر وسایل کوهنوردی مثل لباس و باتوم هم صادقه.

 

بیشتر بخوانید: چک‌لیست وسایل سفر

بیشتر بخوانید: انتخاب کوله مناسب سفر

 

3. شب قبل از صعود خواب کافی داشته باشید

خواب کافی قبل صعود باعث میشه که بدنتون انرژی کافی ذخیره کنه و سرحال مسیر رو شروع کنید، یادتون باشه که داستان صعود با داستان کار و مدرسه و دانشگاه فرق داره. بارها شده که شب دو ساعت خوابیدیم و روز بعد رو بالاخره یه جوری به شب رسوندیم، اما حساب کوهنوردی رو سوا کنید. چون هیچکدوم از فرمول‌هایی که جاهای دیگه استفاده می‌کنید اینجا به کارتون نمیاد. در واقع اصلی‌ترین مسئله اینه که تاثیری که بی‌خوابی روی شما میذاره این نیست که مثلا حین راه رفتن خوابتون بیاد، بلکه باعث میشه بدن‌تون ضعیف‌تر باشه.

 

4. گوشی، پاوربانک و دانلود نقشه آفلاین رو فراموش نکنید

حتما شب قبل از صعود گوشی و پاوربانک‌تون رو شارژ کنید و نقشه‌های آفلاین دانلود کنید، ممکنه اتفاقی بیافته که چند درصد شارژ گوشی یا نقشه‌ای که بدون اینترنت هم بتونید ازش استفاده کنید جونتون رو نجات بده.

اگر دستگاه GPS هم داشته باشید که چه بهتر. ترک برخی از مسیرهای کوهنوردی رو از اینجا می‌تونید دانلود کنید.

 

5. حین کوهنوردی همواره هوشیار باشید

توی کوه چند تا چشم و گوش و هوش و حواس دیگه هم قرض بگیرید و همیشه شش دنگ حواستون جمع خودتون و اطرافتون باشه. منظورم از اینکه حواستون به خودتون باشه اینه که نسبت به وضعیت جسمانی و روحی خودتون آگاه باشید. علاوه بر اون حتی اگر توی مسیر پاکوب و مشخص حرکت می‌کنید اطرافتون رو با دقت نگاه کنید و نشونه‌هایی از اطراف رو به خاطر بسپرید. واضح‌ترین و مشخص‌ترین مسیرها با اولین مه یا برف تبدیل به یک فضای کاملا جدید و ناشناخته می‌شوند.

6. قبل تشنه شدن آب بنوشید و قبل از گرسنگی غذا بخورید

اگر حین کوهنوردی لب‌تون خشک شد بدونید و آگاه باشد که در حق بدن‌تون ظلم کردید. خشک شدن لب یعنی مدت‌هاست که بدنتون به آب نیاز داره و شما ازش غافل بودید. پس قمقمه یا کمل‌بک همیشه دم دستتون باشه و مدام آب بنوشید، حتی زمانی که احساس تشنگی نمی‌کنید. پیشنهاد می‌کنم علی‌الخصوص توی فصل گرما لیموترش تازه هم به آب اضافه کنید تا عطش‌تون رو کم کنه. علاوه بر آب همواره حواستون به وعده‌های غذایی و تنقلات حین مسیر هم باشه. خوردنی‌هایی که همراه می‌برید باید کم حجم، سبک و مقوی باشند. به زودی براتون مفصل از تغذیه قبل, حین و بعد کوهنوردی می‌نویسم.

 

7.حتی توی تابستون هم لباس گرم همراهتون داشته باشید

ممکنه توی تابستون تو هوای گرم مسیر رو شروع کنید، غافل از اینکه روی قله به کلی معادلات فرق می‌کنه و ممکنه از تابستون وارد پاییز و زمستون بشید. پس با توجه به ارتفاع قله و مسیری که طی می‌کنید از لباس گرم غافل نشید

 

8. لایه لایه لباس بپوشید

پوشیدن لایه لایه لباس‌های سبک باعث میشه که موقع سرما با پوشیدن چند لایه لباس اضافه سریع‌تر گرم بشید و هنگام گرما با کم‌کردن لایه‌ها دمای بدن رو به راحتی پایین بیارید و علاوه بر این‌ها وزن و حجمی که لباس‌های سبک‌تر توی کوله اشغال می‌کنند از یه لباس پشمی زمستونی کمتره.

 

9. مقصد اصلی پایین کوه و دم ماشینه

موقع شروع مسیر به خودتون یادآوری کنید که هدف قله نیست، هدف اصلی علاوه بر صعود، سلامت برگشتن به نقطه شروعه. پس موقع صعود طوری انرژی و زمان رو برنامه‌ریزی کنید که فرصت و توان کافی برای فرود داشته باشید. از اونجایی که به دلیل خستگی کوهنورد و خطرات مسیر در حین فرود، احتمال رخ دادن اتفاق توی فرود بیشتره، همواره بیست درصد انرژی‌تون رو صرف صعود کنید و هشتاد درصد رو صرف فرود.

10. استفاده از باتوم سوسول‌بازی نیست

خیلی از افراد به باتوم مثل چرخ‌های کمکی دوچرخه نگاه می‌کنند و تصورشون اینه که بعد از چند تا کوهنوردی دیگه افت داره که با باتوم یا همون چرخ‌های کمکی حرکت کنند. اما واقعیت اینه که باتوم کوهنوردی وسیله‌ایه که حتی کوهنوردهای حرفه‌ای هم همواره استفاده می‌کنند، چون منجر به ایجاد تعادل خصوصا در زمان فرود و کاهش فشار بر روی پاها می‌شود.

از تاثیرات دیگه باتوم اینه که باعث میشه سرعت گامتون رو تنظیم کنید و آهسته و پیوسته حرکت کنید.

فراموش کنید که همیشه از هر دو باتوم استفاده کنید و همواره وقتی باتوم دستتونه زاویه آرنج‌تون نود درجه باشه، این به این معنیه که در زمان صعود باتوم‌ها باید کوتاهتر از زمان فرود باشند.

 

11. درست نفس کشیدن رو فراموش نکنید

عادی‌ترین کاری که توی هر  ثانیه از زندگی‌مون انجام میدیم نفس کشیدنه. کاری که بدن‌مون به طور روتین انجام میده. اما همین تنفس ساده و منظم، حین حرکت و توی ورزش‌هایی مثل کوهنوردی ممکنه از یادمون بره و باعث بشه نفس کم بیاریم. همونجوری که گفتم توی کوهنوردی همواره باید هوشیار باشید و یکی از موارد دیگه‌ای که باید حواس‌تون به نظم و ترتیبش باشه تنفسه. پیشنهاد می‌کنم تنفس‌تون رو با حرکت گام‌ها و باتوم‌ها هماهنگ کنید تا به مشکل بر نخورید.

 

12. ناخن‌های بلند دشمن جان کوهنوردان

شاید به نظر عجیب بیاد اما حتی بلند بودن ناخن کوچک پا میتونه منجر به دردسر توی کوهنوردی بشه. موقع فرود فشار زیادی به ناخن‌ها میاد و در صورت بلند بودن ناخن‌ها، بعد از چند ساعت کوهنوردی، راه رفتن بسیار سخت و دردناک میشه.

 

13.کیف کمک‌های اولیه باید کاربردی باشه

توی این کیف مواردی رو قرار بدید که خودتون یا همنوردهاتون استفده ازش رو بلد باشن، پس لازم نیست کلی دارو و آمپول و موارد مشابه رو با خودتون بار کنید. اما حتما وسایل ضروری مثل قرص مسکن، باند، پد الکلی، قطره ضدعفونی چشم و موچین رو همراه داشته باشید.

 

14. استفاده از کرم ضد آفتاب یادتون نره

توی هر فصلی که صعود می‌کنید حتما کرم ضد آفتاب با SPF بالاتر از 50 همراه داشته باشید و هر دو ساعت تجدیدش کنید. زدن کرم ضد آفتاب هم مثل نوشیدن آب از واجباته. اگر قراره کوهنوردی رو به طور مداوم انجام بدید نیاز به بدنی سالم دارید که هر لحظه باید مراقب تک‌تک اجزای اون باشید.

 

 

مواردی که توی کوهنوردی باید رعایت بشه خیلی بیشتر از 14 موردیه که براتون نوشتم، اما با توجه به تجربه شخصیم ضروری‌ترین‌ها رو براتون نوشتم. باز هم یادآوری می‌کنم که برای شروع کوهنوردی از دوره‌های کارآموزی که اینجا توضیحاتش رو براتون نوشتم غافل نشید.

 

بیشتر بخوانید: چطور کوهنوردی رو شروع کنیم

-سلام میشه بگید موزیک دقیقه 17.20 اپیزود جولان‌گاه شیوا رو از کجا می‌تونم پیدا کنم؟

– موزیک سومی که توی اپیزود بر بلندای قفقاز گذاشته بودید واقعا دلنشینه، از کجا می‌تونم پیداش کنم؟

دو تا سوال بالا نمونه‌ای از ده‌ها سوالیه که بعد از انتشار هر اپیزود در رابطه با موزیک‌هایی که توی اپیزودها استفاده شده دریافت می‌کنیم. این سوال‌ها انقدر زیاده که اوایل تصمیم داشتیم یک کانال تلگرامی ایجاد کنیم و همه موزیک‌ها رو اونجا آپلود کنیم، اما بعدتر فکر کردیم که پیدا کردن موزیک‌ها که کار چندان سختی نیست و بهتره بذاریمش به عهده مخاطب. دلیل‌مون هم اینه که ایجاد کانال تلگرامی از ما وقت و انرژی زیادی می‌گیره و اگه این زمان رو به تولید پادکست و محتوا برای وبسایت اختصاص بدیم مفیدتره. اما خوب فکر کردن ما باعث نشد که مخاطب‌ها خودشون پیگیر پیدا کردن موزیک‌ها بشن و سوال‌ها همچنان ادامه داشت. پس تصمیم گرفتم توی این مطلب بهتون ماهیگیری یاد بدم تا بتونید نه تنها موزیک‌های جولون، بلکه هر موزیکی رو هر جایی که شنیدید و به دلتون نشست پیدا کنید.

 

فرآیند انتخاب موزیک‌های رادیو جولون

قبل اینکه بریم سراغ بحث ماهیگیری خوبه که در مورد فرآیند انتخاب موزیک‌هایی که توی هر اپیزود رادیو جولون می‌شنوید یک توضیحی بهتون بدم. همونجوری که می‌دونید هر اپیزود رادیوجولون در مورد یه مقصد یا یه موضوع مرتبط با سفره.

مقاصد سفر

توی اپیزودهایی که درباره یه مقصد خاصه، موزیک‌های انتخابی عموما به زبان مقصد مورد نظر و با توجه به فرهنگشونه. ما ساعت‌ها توی یوتیوب و بات‌های تلگرام و اسپاتیفای و امثالهم می‌گردیم تا بتونیم هم محمدرضا شجریان اون مقصد رو پیدا کنیم، هم رضا یزدانی رو و سری هم به ابی‌شون میزنیم. یه وقتا هم لازمه که فتانه اون مقصد رو هم پیدا کنیم. پیدا کردن موزیک‌های اصیلی که حال و هوای اون مقصد رو منتقل کنه برای اپیزودهایی مثل کرمانشاه یا وین نسبتا راحت‌تر از یافتن موزیک برای اپیزود تایلنده چرا که علاوه بر اصالت موزیک، همخونی اون به لحاظ ریتم و محتوا با مطالبی که توی پادکست عنوان میشه و دلنشین بودن موزیک  فاکتورهاییه که این کار رو سخت‌تر می‌کنه.

موضوع سفر

توی اپیزودهایی که در مورد موضوع سفر صحبت میشه، دیگه محدودیت زبان و فرهنگ یه منطقه خاص رو نداریم، اما محدودیتی که وجود داره اینه که این‌بار پیدا کردن موزیکی که با محتوای صحبت‌ها همخونی داشته باشه اهمیت بیشتری پیدا می‌کنه. به طور مثال تو اپیزود ایندوچاینا ممکنه از یک آهنگ که به زبون تایلندیه صرفا به خاطر ریتم مناسبش استفاده بشه، اما در مورد اپیزودهای مقاصد تاکید اصلی اینه که محتوای آهنگ با محتوای اپیزود و یا حال و هوای سیاسی و اجتماعی جامعه در زمان انتشار اپیزود همخونی داشته باشه. برای همین اپیزودی مثل سفرتراپی که بعد از اتفاقات آبان تا دی 98 منتشر میشه با موزیک Paolo Nutini شروع میشه.

 

حالا که با فرآیند انتخاب موزیک‌های جولون و وسواس ما برای اونها آشنا شدید بریم سراغ اینکه چطور می‌تونید هر کدوم از این موزیک‌ها رو پیدا کنید.

 

روش اول: دوست خوبمون گوگل

اگه موزیک با کلامه و اسم خواننده یا اسم ترانه یا حتی دو کلمه از متن ترانه رو دارید به راحتی می‌تونید از طریق گوگل اون آهنگ رو پیدا کنید و برای گوش دادن به آهنگ احتمالا از اونجا هدایت میشید به ساندکلود، اسپاتیفای، یوتیوب و سایر سایت‌هایی که مخصوص گوش دادن به موزیک یا تماشای ویدیو هستند.

 

روش دوم: دوست‌های مهربونمون گوگل و سیری اسیستنت

اگه تنها داشتتون چند ثانیه از اون آهنگه و فکر می‌کنید دیگه هیچوقت نمی‌تونید اون آهنگ رو پیدا کنید و  تنها راه چاره اینه که راه بیافتید از آدمها سوال کنید سخت در اشتباهید. توی گوشی‌های اندروید می‌تونید با فشردن دکمه وسط گوشی “گوگل استیتنت” رو از خواب بیدار کنید و در ادامه بهش بگید که دنبال یک آهنگید. مثلا وویس بفرستید یا تایپ کنید “I want to find a song”  با ارسال این پیغام گوگل شروع به ضبط صدای محیط می‌کنه و کافیه که چند ثانیه از موزیک رو پخش کنید تا اسم و مشخصات آهنگ رو کامل براتون بیاره.

عین همین کار رو می‌تونید از طریق گوشی‌های IOS و سیری اسیستنت هم انجام بدید.

 

روش سوم: استفاده از اپلیکیشن‌ها

کلی اپلیکیشن وجود داره که به راحتی می‌تونید دانلود کنید و توسط اون‌ها موزیک مورد علاق‌تون رو پیدا کنید. چهار تا از کاربردی‌ترین اپ‌ها رو براتون اینجا می‌ذارم:

musiXmatch

این نرم‌افزار رایگان و دیتابیش گسترده‌ای از موزیک‌های ایرانی و غیر ایرانی داره. کافیه نرم‌افزار رو نصب کنید و مثل گوگل یا سیری اسیست چند ثانیه از آهنک رو براش پخش کنید. نکته خوب این اپلیکیشن اینه که علاوه بر پیدا کردن موزیک، متن ترانه رو هم بهتون نمایش میده.

لینک دانلود اپلیکیشن برای اندروید

لینک دانلود اپلیکیشن برای IOS

shazam

این اپلیکیشن توی ایران خیلی محبوبه، اگه از اپلیکیشن قبلی نتیجه نگرفتید یه سر هم به این اپ بزنید. محطیطش شلوغ‌تره و تبلیغات هم داره، اما بسیار کاربردیه.

لینک دانلود اپلیکیشن برای اندروید

لینک دانلود اپلیکیشن برای IOS

 

SoundHound

اگر از طریق دو تا اپلیکیشن قبلی پیدا نکردید نا امید نشید و این اپلیکیشن رو هم امتحان کنید.

لینک دانلود اپلیکیشن برای اندروید

لینک دانلود اپلیکیشن برای IOS

 

WatZatSong

کارایی این اپلیکیشن با سه تای قبلی متفاوته. برای پیدا کردن موزیک به جای اینکه از موتور جستجوگر اپلیکیشن و دیتا بیس اون استفاده کنید از طریق این اپ میرید سراغ ذهن آدم‌ها. چه موقعی به کار میاد؟ برای مواقعیه که موزیک ریمیکس شده و پیدا کردن نسخه اصلی کار دشواری میشه. کافیه توی سایت که مثل فروم عمل می‌کنه عضو بشید و قسمتی از آهنک یا کل اون رو بارگزاری کنید و منتظر نظرات بقیه بمونید.

داستان دور دنیا در 80 روز رو یادتونه؟ همون داستان آقای فوگ انگلیسی که با رفقاش سر چرخیدن به دور دنیا در 80 روز شرط‌بندی می‌کنه و سر آخر علاوه بر 80 روز تجربه جهانگردی، برنده 20,000 پوند میشه. مطمئنم حتی اگه کتابش رو به نویسندگی ژول‌ورن نخونده باشید یا فیلمش رو ندیده باشید، با دیدن کارتونی که تو زمان بچگی خیلی‌هامون پخش می‌شد رویای سفر به دور دنیا تو ذهن‌تون شکل گرفته.

رویایی که خیلی از ما به کل فراموشش کردیم، اما توی دنیا آدم‌هایی هستند که برای رسیدن به این رویا تلاش کردند. آدم‌هایی که دور دنیا رو با پای پیاده، دوچرخه، ماشین، موتور و با اهداف مختلف چرخیدن و کلی تجربه ناب به دست آوردند. توی این مطلب می‌خوام قصه یکی از اون افراد رو براتون تعریف کنم.

Jean Béliveau مردیه که دور دنیا رو با پای پیاده چرخید.

 

داری خالی می‌بندی؟ یعنی توی دریاها هم راه رفته پس؟

قبل اینکه بریم سراغ داستان ژان، بذارید همین اول جواب یکی از علامت سوال‌های ذهنی‌تون رو بدم. وقتی می‌گن کسی دور دنیا رو با پای پیاده یا ماشین یا هر وسیله‌ای چرخیده، منظور این نیست که توی اقیانوس‌ها شنا کرده، بلکه معنیش اینه که اون فرد روی خشکی‌های زمین حرکت کرده و بخش‌هایی از مسیر که هیچ خشکی وجود نداره، مثل فاصله قاره آمریکا و آفریقا، از راه دریایی یا هوایی خودش رو به خشکی بعدی رسونده.

ژان قبل چرخیدن دور دنیا چه می‌کرده؟

ژان بیلیو که اصالتا کاناداییه توی شهر مونترال در حال گذراندن یه زندگی روتین بود و تلاش می‌کرده بیزینس کوچک خودش رو توسعه بده. اما حوالی سال 1998 بیزینس ژان به مشکل می‌خوره و کم‌کم ورشکست میشه. ژان با ورشکسته شدن بیزینسش و درگیر شدن با بحران میان‌سالی شروع به ورزش دویدن می‌کنه تا شاید اینجوری بتونه به سلامت روحش کمک کنه.

 

ایده جهانگردی با پای پیاده چطور شکل می‌گیره؟

بعد یک سال دویدن یه روزی که چشم‌انداز خوبی از مونترال داشته، پیش خودش فکر می‌کنه اگه همین مسیر رو ادامه بدم و تا نیویورک بدوم چی؟ یعنی تا مکزیک چقدر راهه؟ و همینجا ایده چرخیدن به دور کره زمین با پای پیاده تو ذهنش شکل می‌گیره. هیجان‌زده برمی‌گرده خونه، نقشه رو باز می‌کنه و شروع به رویا پردازی می‌کنه.

 

چطور ایده‌اش رو با خانواده درمیون میذاره؟

بعد از شکل گرفتن ایده، انقدر تو ذهنش با خودش درگیر بوده و نمی‌دونسته که داره کار درستی می‌کنه یا نه که تا هشت ماه به هیچ کس چیزی نمی‌گه!

اما خب زمان سفرش نزدیک بوده و هر روز پریشون‌تر و مضطرب‌تر از قبل می‌شده و می‌بینه چاره‌ای نداره جز اینکه به همسرش یعنی “لوس” واقعیت رو بگه. پس وقتی حدود سه هفته به شروع سفرش باقی مونده بوده، یه روز صبح پا میشه صبحانه رو حاضر می‌کنه و هر چی توذهنشه رو می‌ریزه رو دایره. “لوس” اولش پریشون میشه و فکر میکنه که ژان کلا داره ترکش می‌کنه! اما ژان قانعش می‌کنه که این سفر رویای زندگیشه و همچنان لوس رو دوست داره و می‌خواد که ارتباطش رو باهاش حفظ کنه.

شروع سفر

بالاخره ژان روز تولد 45 سالگیش یعنی هجدهم آگوست سال ۲۰۰۰ ساعت نه صبح لباس، کیسه خواب، چادر، کیف کمک‌های اولیه و چند تا وسیله ضروری دیگه رو میذاره توی کالسکه سه چرخه‌ش و از خونه‌‌ش توی مونترال کانادا راه می‌افته تا دنیا رو پای پیاده با هدف صلح و آگاه کردن مردم دنیا در خصوص خشونتی که علیه کودکان وجود داره بچرخه.

 

مسیری که ژان برای پیاده‌روی دور زمین طی کرده

ژان سفرش رو از مونترال به سمت آمریکای جنوبی شروع می‌کنه و از اونجا پرواز می‌کنه به آفریقای جنوبی و پیاده حرکت می‌کنه تا اروپا و از اونجا از طریق ترکیه و ایران وارد خاورمیانه میشه و بعد مسیرش رو ادامه میده به سمت آسیای جنوب شرقی و بعد هم استرالیا و نیوزلند. ژان در نهایت بعد از طی ۷۵,۵۰۰ کیلومتر و پاره کردن ۵۴ تا کفش برمی‌گرده به شصت و چهارمین کشور یعنی کانادا و ۱.۵ کیلومتر اخر رو دست در دست زنش طی می‌کنه.

ژان توی این دوران خانوادش یا دوستاش رو میدیده؟

اراده ژان و اعتقادش به طی این مسیر واقعا عجیبه. این مرد انقدر مصمم بوده که تا دور زمین رو راه نرفته خونه برنگرده که حتی وقتی نوه‌هاش به دنیا میان یا وقتی پدرش میمیره خونه برنمی‌گرده. توی این یازده سال، هر سال لوسی بهش سر میزده و چند روز رو با هم می‌گذروندن و ظاهرا انقدر خوش می‌گذشته که لوسی میگه انگار یازده تا ماه عسل رو تجربه کرده. بیخود نیست که میگن دوری و دوستی!

پسرش هم بهش سر میزد و بخش‌هایی از مسیر مثل تونس و اسکاتلند رو توی سالهای 2005 و 2006 کنار پدرش راه رفته.

ژان و پشیمونی؟

بله باورش سخته ولی حتی ژان هم که برای سفرش کلی انگیزه داشته گاهی پشیمون می‌شده. مثلا بعد سه ماه راه رفتن، یه شب سرد که هیچ جایی برای موندن نداشته پیش خودش می‌گفته نگاه کن آدم‌ها الان راحت نشستند توی خونشون و تلویزیون تماشا می‌کنند، کافیه یه بلیت هواپیما بگیرم و برگردم به خونه خودم و کارم.

و این برگشتن به کار براش مثل تهدید عمل می‌کرده، با خودش می‌گفته نه من بالاخره یه چیزی برای یادگرفتن و لذت بردن پیدا کردم و حاضر نیستم برگردم به کار سابق و با همین تهدید “اگه راضی نیستی برگرد سر کار سابقت” خودش رو جمع و جور می‌کرده و ادامه میداده.

 

ژان سال 2012 توی TEDxWaterloo از تجربیات یازده سال پیاده‌رویش گفته که می‌تونید از اینجا ببینید.

 

اولین کسی که دنیا رو با پیاده چرخید کی بود؟

البته که ژان اولین کسی نبود که دور دنیا رو با پای پیاده چرخید. رکورددار این حرکت آقای Robert Garside انگلیسیه. رابرت که خودش رو The Runningman خطاب می‌کنه سال 1967 به دنیا اومده و طی سال‌های 1997 تا 2003 به عنوان اولین نفر دور دنیا رو دویده و تونسته اسمش رو تو کتاب رکوردهای گینس ثبت کنه. به زودی داستان رابرت رو هم براتون می‌نویسم.

 

اگه رویای راه رفتن دور دنیا یا ایران یا شهر و روستاتون توی ذهنتون شکل گرفت، پیشنهاد می‌کنم تمرین‌هاتون رو با کوهنوردی شروع کنید. اینجا براتون نوشتم که چطور کوهنوری رو شروع کنید. البته که قبل اون باید ببینید که آدم سفر تنهایی هستید یا نه، برای اینکه بیشتر با حال و هوای سفر تنهایی آشنا بشید پیشنهاد می‌کنم اپیزودهای سفر تنهایی و سفر تنهایی و رابطه رو گوش بدید.

کوهنوردی برای من ورزشیه که مسیر زندگیم رو تغییر داد. حس آرامش روی قله وقتی از اون بالا به همه مشکلات کوچک توی زندگی روزمره نگاه می‌کنم یا وقتی هوا خوبه و می‌تونم روی سنگ‌ها یه ربعی چشمام رو ببندم و عمیق‌ترین خواب رو تجربه کنم برام با هیچ حسی عوض شدنی نیست.

اما تمام کوهنوردی لذت‌هایی که گفتم نیست، لذت‌هایی که به دیدن عکس‌های لحظات شاد و خوشحال به همراه مناظر قشنگش توی شبکه‌های اجتماعی عادت کردیم شاید 10% برنامه‌های کوهنوردی باشه، 90% مابقی تلاشیه که از لحظه بیدار شدن تا رفتن به قله و برگشتن به نقطه شروع می‌کنی. اگه الان هنوز داری متعجب عبارت “لحظه بیدار شدن” رو دوباره میخونی و فکر می‌کنی ای بابا کیمیا چقدر تنبله که بیدار شدن رو هم جزو سختی‌ها در نظر گرفته باید بگم که یه مثل معروف بین کوهنورداست که میگه “اگه صبح از جات بلند شدی و تا شروع مسیر کوهنوردی رفتی، 50%  کوهنوردی رو انجام دادی”

داستان اینه که کوهنوردی معمولا صبح زود شروع میشه(تو مقاله‌های بعدی بهتون میگم چرا)، این صبح زود اگه ساعت پنج صبح و توی هوای مطلوب بهاری باشه که طبیعتا سختی چندانی نداره، اما اگه توی زمستون مجبور باشی چهار صبح از توی کیسه خواب و چادری که بعد چند ساعتی که داخلش بودی تازه یه کم گرم شده بیای بیرون و توی همون وضعیت بری دستشویی و … متوجه میشی که منظورم از اینکه اگه همت کردی و همچنان انصراف ندادی پنجاه درصد مسیر رو رفتی یعنی چی.

البته که تلاش برای رسیدن به قله هم در خودش لذتی داره که کم‌کم با تجربه و تسلط بیشتر روی مسیر و حرکات میشه یاد گرفت. اون موقعه‌ست که چون بدنت و روحیه‌ت رو شناختی به اوضاع مسلط‌تری و راحت‌تر میتونی از همه اتفاقاتی که داره میافته لذت ببری چون میدونی که براش راهکار داری. مثلا میدونی که چی کار کنی نفس کم نیاری یا اگه نفس کم آوردی چجوری میتونی برگردی به حالت نرمال، چجوری انرژیت رو توی کل مسیر مدیریت کنی تا موقع برگشت کم نیاری و …

حالا بریم سراغ موضوع اصلی داستان یعنی چجوری کوهنوردی رو شروع کنیم؟

روش اول – باشگاه کوهنوردی

منطقی‌‌ترین روش برای شروع کوهنوردی اینه که اگه شهر یا روستاتون باشگاه کوهنوردی داره، عضو بشید و مرحله به مرحله پیشرفت کنید. باشگاه‌های کوهنوردی معمولا برنامه مدونی برای شروع دارند و همون اول که می‌خواید ثبت نام کنید می‌تونید لیست کلاس‌های تئوری و کلاس‌های عملی رو ببینید و بر اساس اون تصمیم‌گیری کنید. توی تهران باشگاههای دماوند، اسپیلت و همت شمیران جزو باشگاه‌های قدیمی و با سابقه هستند، حتما تو شهرهای دیگه هم باشگاه‌های کوهنوردی وجود داره که متاسفانه من در موردش اطلاعاتی ندارم و اگه دوست داشتید می‌تونید تو کامنت‌های همین پست از باشگاه‌های شهرتون بگید تا بقیه هم در جریان قرار بگیرند.

روش دوم – گروه کوهنوردی

گزینه بعدی پیوستن به گروههای کوهنوردیه. معمولا توی هر منطقه‌ای یه سری گروه وجود دارند که در کنار هم صعودهای دسته جمعی رو تجربه می‌کنند. تفاوت گروه کوهنوردی با باشگاه اینه که ممکنه در هنگام صعود توی گروه کوهنوردی با افراد با سطح توانایی مختلفی در کنار هم قرار بگیرید و مثل باشگاه فقط با افراد مشابه خودتون همگام نمی‌شید. همگام شدن با حرفه‌ای‌ها در صعودهای اولیه مزایا و معایب خودش رو داره و خوبه که قبلش در موردش آگاه باشید و بسته به شرایط جسمی و روحی‌تون تصمیم بگیرید.گروه‌های کوهنوردی معمولا کلاس تئوری ندارند و در وقع از همون اول پرتاب می‌شید توی اقیانوس. بذارید براتون مثال بزنم، مثلا تو یه باشگاه درست و حسابی شما در مورد تجهیزات کوهنوردی اطلاعات کاملی می‌گیرید و بعد یکی دو بار کوه خیلی سبک دستتون میاد که کدوم مدل کفش و کوله و سایر تجهیزات به کار شما میاد. اما تو گروه کوهنوردی کافیه بپرسید کدوم کفش خوبه؟ بیشتر افراد کفشی که پای خودشونه رو به عنوان بهترین انتخاب بهتون پیشنهاد میدن و این باعث میشه بین انتخاب‌های متعدد سردرگم بشید. این مسئله رو تعمیم بدید به تمام جزییات دیگه که لازمه قبل کوهنوردی بدونید. در واقع توسط افرادی که ممکنه حرفه‌ای هم باشند بمباران اطلاعاتی میشید و این ماجرا تصمیم‌گیری رو براتون سخت‌تر می‌کنه.از طرف دیگه صعود در کنار حرفه‌ای‌های و آدم حسابی‌های کوهنوردی بهتون مرام و مسلک کوهنوردی رو آموزش میده. در واقع کوهنوردی یه سری قوانین روی کاغذ داره مثل اینکه کی چه غذایی رو بخورید و چه جوری گام بردارید و غیره که با جستجو توی اینترنت و شرکت در کلاس می‌تونید یاد بگیرید اما مرام و مسلک کوهنوردی چیزیه که مثل خرده فرهنگ‌ها دست به دست میشه. باید کنار قدیمی‌ترها صعود کنی تا یاد بگیری موقع غذا خوردن چجوری باید با همنورردهات همسفره بشی یا مثلا چجوری باید حواست به تازه‌کارها باشه که هم اعتماد به نفس پیدا کنند و هم غره نشن تا بی‌احتیاطی کنند. دارم به مثال‌های بیشتر فکر می‌کنم اما هر چی که یادم میاد وقتی نوشته میشه ارزشش رو از دست میده، اصلا شاید برای همینه که تا الان مطلب تاثیرگذاری روی کاغذ نیومده، چون باید توی اون لحظه خاص توی اون ارتفاع خاص تجربه‌ش کنی تا به دلت بشینه و بشه مرام کوهنوردیت.

روش سوم – رفقای کوهنورد

اگر به دلیل نبود باشگاه یا گروه کوهنوردی توی شهرتون یا به هر دلیل دیگه‌ای تصمیم دارید که از دو گزینه قبل صرفنظر کنید،  کوهنوردی رو با فرد یا افراد حرفه‌ای که توی دوست و آشنا دارید شروع کنید. اگه توی دوست و آشناهاتون کوهنورد حرفه‌ای ندارید و الان زانوی غم بغل گرفتید که حالا چه باید کرد؟ در جواب یاید بگم تلاش! اگه هدفتون اینه که کوهنورد بشید خودتون رو توی موقعیت‌هایی قرار بدید که بتونید با حرفه‌ای‌های این رشته رفیق و همنورد بشید. می‌تونید توی کلاس‌های کارآموزی کوهپیمایی شرکت کنید یا مثلا توی تورهای کوهنوردی با افراد حرفه‌ای آشنا بشید. خلاصه که جوینده یابنده‌ست، اگه دغدغه‌تون اینه که کوهنورد بشید حتما مسیرش رو به تناسب مکانی که زندگی می‌کنید می‌تونید پیدا کنید.

کلاس‌های کارآموزی فدراسیون کوهنوردی:

هر چقدر که همراه حرفه‌ای‌ها کوهنوردی کنید، باز هم نیازه که یک سری دوره تئوری و عملی که توسط فدراسیون کوهنوردی برگزار میشه رو بگذرونید. اگر کوهنوردی رو با باشگاه شروع می‌کنید که قاعدتا خودشون برای گذروندن دوره‌ها راهنمائیتون می‌کنند، در غیر اینصورت لازمه که این دوره‌ها رو خودتون شرکت کنید که بسیار مفیده. از طریق بخش آموزش سایت فدراسیون کوهنوردی به آدرس http://portal.msfi.ir/Educations/List می‌تونید لیست دوره‌ها رو ببینید. توی این دوره‌ها که به صورت تیوری و عملی برگزار میشه علاوه بر آموزش‌های اولیه برای شروع، یاد می‌گیرید که تو شرایط خاص چه عکس‌العملی باید نشون بدید. مثلا تو دوره یخ و برف به طور عملی یاد میگیرید اگه به پشت افتادید توی برف و در حالتی که سرتون پایین‌تر از پاهاتونه و با سرعت به سمت پایین در حال سرخوردنید چجوری باید خودتون رو نجات بدید. این آموزشیه که توی حالت عادی و توی تجربه‌های کوهنوردی روزمره نمی‌تونید یاد بگیرید.

من چطور کوهنوردی رو شروع کردم؟

من کوهنوردی رو به همراه سه تا از دوستای خوبم که یکی از اون‌ها کوهنورد حرفه‌ای بود و دو نفر دیگه از من با تجربه‌تر بودند شروع کردم. البته با شروعی طوفانی و به امید صعود به قله دماوند در روز تولدم. برای رسیدن به هدفم با کمک همنورد حرفه‌ایم با یک برنامه‌ریزی دقیق توی پنج ماه تقریبا هر هفته یک قله رو صعود می‌کردیم. برنامه‌ای که با صعود به قله‌های کم ارتفاع شروع شد و هفته‌های آخر به قله‌های بالای چهار هزارمتر و شب‌مانی در ارتفاع رسید. با وجود داشتن همنورد حرفه‌ای به اصرار خودش توی این دوران توی کلاس‌های کارآموزی کوهپیمایی و یخ و برف هم شرکت کردم تا برای مشکلات احتمالی که ممکنه توی کوه پیش بیاد آماده بشم. اون دوران که برای صعود دماوند آماده می‌شدم جزو بهترین دوران زندگیم بود. دورانی که کلی قله صعود کردم، کلی تجربه جدید به دست آوردم که توی تغییر شخصیتم تاثیر گذاشت و در نهایت با فوت کردم شمع تولد سی سالگیم رو قله دماوند به اوج رسید.

کلام آخر:

حتما و حتما کوهنوردی رو با فرد یا افرادی  که تجربه کافی دارند شروع کنید. هیچوقت فکر نکنید ای بابا این مسیر که پاکوب (پاکوب راهیه که در اثر تردد زیاد کوهنوردها درست شده و عموما بهترین مسیر صعود به قله‌ست) داره و کاری نداره که، مستقیم میرم بالا و برمی‌گردم دیگه. واقعیت اینه که که توی کوهنوردی نمره نوزده نداریم و اولین اشتباه ممکنه نتیجه ناخوشایندی داشته باشه. مسیری که جلوی روی شما خیلی مشخص و واضحه با اولین مه یا بارون تبدیل به یه هیولای ناآشنا میشه. پس تا وقتی تسلط کافی نسبت به روح، جسم و مسیر پیمایش‌تون پیدا نکردید به هیچ عنوان تنها یا به همراه افراد مبتدی دیگر پا توی کوه نگذارید.

اگه تازه می‌خوای سفر و کوهنوردی رو شروع کنی، لیست وسایل مورد نیاز که اینجا ازش نوشتم بهت کمک می‌کنه.

وقتی اسم سفر به سواحل جنوبی میاد لحظه‌شماری می‌کنم تا برسم به غذاهای دریایی لذیذ جزایر هرمزگان. از کباب ماهی تا میگوپلو. توی این مطلب می‌خوام در مورد تعدادی از غذاهای لذیذ جزایر هرمزگان بگم که حیفه تا جنوب برید و امتحانش نکنید. قبل اینکه بریم سراغ غذاها اینو بگم که توی این جزایر خیلی مرسومه که یهو ببینید در یه خونه‌ای بازه و مردم میرن توی خونه یا توی حیاط غذا می‌خورن. یعنی چی؟ یعنی مثلا دفعه اولی که رفتم هرمز همینجوری که تو کوچه پس کوچه‌های هرمز قدم می‌زدیم یه نوشته کوچک کنار در یه خونه دیدیم که نوشته بود رستوران خاله هاجر، در حیاط باز بود و ما هم داخل شدیم و دیدیم خبری از فضای رستوران نیست و رسما اومدیم خونه خاله. خلاصه که لیست غذاها رو پرسیدیم و دو تا غذا سفارش دادیم و بهمون گفت تو یک ساعتی که غذا حاضر بشه می‌تونیم توی خونه استراحت کنیم یا بریم بچرخیم و برگردیم. ما هم کوله‌ها رو گذاشتیم و رفتیم گشت و گذار و وقتی برگشتیم غدامون حاضر بود. خیلی تجربه عجیبیه چون انگار واقعا رفتی خونه خاله‌ت غذا می‌خوری! سفره‌ای که برای ما پهن شده بود یه گوشه هال خونه بود و دو متر اونورتر پسرخاله دمرو رو زمین دراز کشیده بود و مشق می‌نوشت و کارتن می‌دید، وسطاشم ترشی تموم شد پا شدم رفتم تو آشپزخونه از مامانِ خاله یه کاسه دیگه ترشی گرفتم. این قضیه خصوصا توی هرمز خیلی مرسومه، توی قشم اغلب خونه‌هایی که از مهمون‌ها هم پذیرایی می‌کنند تا حدودی شکل و شمایل رستوران بومی گرفتند و توی لارک هم چون گردشگری تازه راه افتاده بیشتر این مدلیه که از قبل باید غذا سفارش بدی و خیلی مرسوم نیست که وارد خونه‌هاشون بشی.

خلاصه که تو سفر به جزایر استان هرمزگان با شکمی گرسنه و روی باز برید به استقبال دنیای جدید غذاها و مفهوم جدید رستوران.

بخشی از این غذاها توی خیلی از شهرهای خط ساحلی جنوب به روش‌های مختلف سرو میشه و فقط مختص جزایر هرمزگان نیست.

 

قلیه ماهی/میگو

قلیه ماهی و قلیه میگو گل سرسبد غذاهای جنوبی‌اند، غذهای معروفی که توی هر شهر و روستایی به یه روش درست می‌شه. خورشتی که مخلوطیه از سبزی، ماهی، ادویه‌های مختلف و تمبر هندی. بله! تمبر هندی.

قلیه ماهی قشمی عموما سبز رنگه(رب نداره) و خرما هم در اون استفاده میشه و پیشنهاد می‌کنم همون روز اولی که رسیدید قشم، همون اولین وعده برید سراغ این غذا چون مطمینم تا آخر سفرتون مدام تجربه‌ش می‌کنید و سفرتون هر چند روز باشه بازم وقتی برگردید به شهر خودتون حسرتش رو می‌خورید.

هواری ماهی/میگو

ترکیب برنج،سبزی و ادویه‌های لذیذ جنوب با ماهی یا میگو هوش از سرتون می‌بره. من این غذا رو توی قشم و هرمز هم توی رستوران و هم توی خونه‌های محلی به دفعات تجربه کردم. جالب اینه که نشده دو بار این غذا رو با یه مزه تجربه کنم، از اون غذاهاست که هر کس دستور مخصوص خودش رو داره و هر دفعه بشقابم رو می‌بینم از عطر و شکلش سورپرایز می‌شم، یه بار سبزیش بیشتره یه بار عدس داره، یه بار رب داره و … خلاصه که به شدت به شعار هر “خونه، یک دستور غذایی هواری” پایبندند. اما اعتراف می‌کنم که خوشمزه‌ترینش رو توی روستای سهیلی قشم تجربه کردم.

پیشنهاد می‌کنم همون روز اول که دارید قلیه سفارش می‌دید (ترجیحا قلیه ماهی) همسفرتون رو هم مجبور کنید که هواری میگو سفارش بده تا هر دو تا غذای بهشتی رو با هم امتحان کنید.

پودینی

پودینی رو تو اکثر رستوران‌های قشم و هرمز می‌تونید به شکل‌های مختلف پیدا کنید، از ساندویچ‌های کوچک تو فست فودیا تا به صورت خوراک و کنار برنج توی رستوران‌ها. پودینی با گوشت کوسه  توی قشم خیلی معروفه اما بعضی اوقات با گوشت سفره‌ماهی یا ماهی‌های مختلف دیگه درست می‌شه. شاخصه این غذا اینه که آب گوشت رو کاملا میگیرن و گوشت خشک شده رو ریش ریش می‌کنند و با ادویه و سبزی تفت میدن. من خیلی ساندویچ پودینی رو دوست دارم، اما یه کم طعم خاصی داره و ممکنه همه خوششون نیاد.

خلاصه که همون روز اول کنار قلیه میگو و هواری ماهی یک دونه پودینی کوسه هم سفارش بدید تا بتونید تصمیم بگیرید که جزو تیم پودینی‌ خورائید یا تیمی که مدام میگه نه ممنون من همون غذاهای تکراری همیشگیم رو می‌خوام.

عنکاس

عنکاس یا ماهی مرکب بین اهالی جنوب خیلی محبوبه. عنکاس خشک شده غذاییه که بر خلاف اغلب غذاهای این جزایر که میشه به سرعت حاضر کرد، نیاز به زمان طولانی برای آماده شدن داره. معمولا عنکاس رو تکه تکه می‌کنند و ده روز رهاش می‌کنند تا با کمک آفتاب خشک بشه و بعد کبابش می‌کنند. توی هرمز توی دکه نزدیک اسکله می‌تونید ساندویچ عنکاس رو امتحان کنید.

 

میگو دوپیازه

اگه مثل من شیفته میگو هستید میگو دو پیازه یکی از بهترین غذاهاست. غذایی که وقتی دستور غذاشو نگاه می‌کنید به نظر خیلی مبتدی میاد و اگه امتحانش نکرده باشید نمی‌تونید باور کنید که ترکیب میگو و پیاز و رب تا این حد شگفت‌انگیز بشه. البته که بازم یادآوری می‌کنم که نباید از معجزه ادویه‌های جنوب غافل شد.

ماهی کبابی/سرخ کرده

ممکنه فکر کنید که ماهی کبابی و ماهی سرخ کرده رو که توی اکثر شهرها و خصوصا شهرهای ساحلی میشه تجربه کرد و همچین غذای خاصی نیست، که خوب باید بگم سخت در اشتباهید. چون نه ماهی که توی ساحل‌های مختلف پیدا میشه طعم و مزه‌شون مشابهه و نه ادویه‌هایی که بهش زده میشه و نه روش طبخش. بذارید براتون مثال بزنم، مثلا ماهی کبابی کنار دریاچه زریوار کردستان و ماهی کبابی قشم در ظاهر اسم جفتشون ماهی کبابی اما انگار از دو تا سیاره مختلف اومدند و هر کدوم به یه شکل عطر و طعم بهشت رو دارن. پس اصلا با این خیال که ماهی سرخ شده و کبابی رو همه جا میشه خورد خودتون رو گول نزنید و حتما روز دوم ماهی کبابی و سرخ شده رو بذارید توی اولویت.

همینجا بگم که از میگو کبابی/سرخ شده هم غافل نشید.

 

فلافل

من به شخصه می‌تونم وقتی جنوبم شبانه‌روز ماهی و میگو بخورم، اما این وسط‌ها حیفه از فلافل جنوب غافل بشم. هرمز که رسیدید، با همون کوله سراغ فلافلی بارسلون رو بگیرید و پیاده از اسکله راه بیافتید و برید پیش عمو طاهر و به مناسبت ورودتون به هرمز یه فلافل با سس تند بزنید.

نان توموشی

این نون تو جزایر هرمزگان نقش چیپس و پفک رو بازی می‌کنه.خصوصا توی هرمز خیلی مرسومه که زن‌ها یه ماهیتابه و یه سبد مواد اولیه گذاشتند دم در خونشون و نان توموشی درست می‌کنند. نون سبکی که خیلی نازکه و داخلش معمولا سس سوراغ یا مهیاوه می‌ریزن. سوراغ ترکیبیه از شیره ماهی و کمی خاک رنگی هرمز و مهیاوه هم ترکیبیه از شیره ماهی و سبزیجات معطر. از اونجایی که توی سس این نون‌ها شیره ماهی وجود داره، عطر و طعم نون با چیزی که ما از نون توقع داریم متفاوته و اگه آدم خوش غذایی نباشید ممکنه اولش توی ذوقتون بخوره، اما بهتون پبشنهاد می‌کنم این یه بار رو ریسک‌پذیر باشید چون بعید می‌دونم پشیمون بشید.

کلمبا(حلیم ماهی)

کلمبا از غذاهای قدیمیه قشمیه. ترکیبیه از گندم یا جو با ماهی پخته شده و سبزی و البته ادویه جنوبی. من تعریف این غدا رو از قشمی‌ها زیاد شنیدم اما متاسفانه توی رستوران‌ها ندیدمش. یه جورایی میشه گفت غذای سنتی قشمه که بیشتر قدیمیای قشم تو خونه‌هاشون درست می‌کنند.

 

ارده شیره و خرما

کنار غذاهای جنوبی معمولا خرما ارده سرو میشه، جدا از طعم لذیذش و اینکه بعد خوردن غذای سنگین، یه دسر شیرین خیلی می‌چسبه، داستان سرو خرما ارده اینه که چون طبع ماهی و میگو سرده با خوردن خرما و ارده شیره از مشکلات گوارشی جلوگیری میشه.

 

برای اینکه بیشتر با حال هوای جنوب و جزایرش آشنا بشید پیشنهاد می‌کنم اپیزود جزایر رنگارنگ رو گوش کنید.

پادکست‌ها رو به اشکال مختلفی میشه دسته‌بندی کرد اما دو دسته‌بندی که چه به عنوان شنونده و چه به عنوان تولیدکننده پادکست بهتون کمک می‌کنه که سلیقه پادکستی خودتون رو بشناسید، دسته‌بندی بر اساس نوع اجرا و نوع محتواست، در مورد انواع اجرا اینجا صحبت کردیم و حالا توی این مقاله قراره در مورد انواع محتوا صحبت کنیم.

 

انواع پادکست بر اساس محتوا:

قصه‌گوی داستانی:

در پادکست‌های داستانی میزبان یا میزبان‌ها نقش گوینده صدای شخصیت رو اجرا می‌کنند و داستان رو مثل فیلم یا سریال پیش می‌برند. در این نوع از پادکست، شنونده با یک قصه یا داستان مشخص طرفه. محتوای ارایه شده برای این نوع از پادکست می‌تونه داستان نوشته شده توسط تیم تولیدکننده پادکست باشه و یا روایت داستان‌های سایر افراد. برای استفاده از محتوای سایر افراد، باید محتوا با سبک و سیاق پادکست و نحوه روایت راوی کاملا همسوسازی بشه و در صورت ترجمه سایر مقالات هم، ترجمه باید  به صورتی باشه که قصه‌ای که روایت میشه برای مخاطب کاملا ملموس باشه.

تولید این نوع از پادکست برخلاف انتظار به این راحتی نیست که صرفا جلوی میکروفن صحبت کنید، جذابیت این نوع از پادکست علاوه بر بیان راوی‌ها و موضوع به کارگردانی صوتی و نحوه ادیته.

به این نوع از تولید پادکست Fiction Storytelling Podcast هم گفته میشه.

پادکست چنل‌بی و آن از نمونه‌های خوب این نوع از تولید محتوا هستند.

 

قصه‌گوی غیرداستانی

این مدل از محتوا نسبت به قصه‌گوی داستانی رایج‌تره. در این نوع از پادکست‌ها علاوه بر تولید محتوا برای روایت موضوع، نیازه که انواع دیگری از محتوا نیز تولید بشن مثل بریده‌ای از صدای اشخاص دیگر، یا صدای مستند و یا فیلمی در مورد سوژه قسمت مربوطه. پادکست‌های قصه‌گو غیر داستانی بعضا نتیجه تحقیق و بررسی روزنامه‌نگاران و افراد متخصص در مورد یک داستان و روایته. علاوه بر اهمیت بسیار زیاد انواع محتوای تولید شده برای این نوع از پادکست، کارگردانی صوتی و چیدمان درست محتواهای مختلف مثل گفتگوها، صداهای محیطی و … و اصطلاحا کارگردانی صوتی اهمیت بسیار زیادی داره.

به این نوع از تولید پادکست Non-Fiction Storytelling Podcast هم گفته میشه.

تغییر کاربری

پادکست‌های تغییرکاربری شده معمولا پادکست‌هایی هستند که با هدف تولید پادکست، اجرا نمیشن و محتوایی که ارائه میشه معمولا شامل یک برنامه تلویزیونی یا مشابهشه که با هدف در جریان قرار گرفتن مخاطبان اون برنامه تولید میشه. این محتوا اغلب نیاز به تدوین داره، چون انتشار پادکست با همون ساختاری که در برنامه اصلی اجرا شده برای مخاطب جذابیت نداره.

به این نوع از تولید پادکست Repurposed Content هم گفته میشه.

پادکست‌ها رو به اشکال مختلفی میشه دسته‌بندی کرد اما دو دسته‌بندی که چه به عنوان شنونده و چه به عنوان تولیدکننده پادکست بهتون کمک می‌کنه که سلیقه پادکستی خودتون رو بشناسید، دسته‌بندی پادکست بر اساس نوع اجرا و نوع محتوا است که تو این مقاله و مقاله بعدی (اینجا) می‌تونید بخونید.

 

انواع پادکست بر اساس نوع اجرا:

مونولوگ-تک گوینده

پادکست‌های تک گوینده محبوب دل پادکسترها هستند. تو این مدل یک نفر میزبان یا Host به تنهایی محتوای مورد بحث پادکست رو ارائه میده و از اونجایی که نیازی نیست که با چند نفر هماهنگ کنه تا اپیزودش رو تولید کنه و به لحاظ فنی هم ادیت صدای یک نفر که ثابت جلوی میکروفنه راحت‌تره، بهترین گزینه به لحاظ سادگی ضبط و ادیته. از دردسرهای این نوع از پادکست هم برای پادکستر اینه که تمام بار ارتباط با مخاطب به دوش یک نفره.

البته تنها دلیل انتخاب این نوع از پادکست توسط پادکسترها سادگیش نیست، برای ارایه بعضی از انواع محتوا لازمه که یک نفر با ارتباطی که با مخاطب برقرار میکنه مطلب رو منتقل کنه و تغییر صدا ممکنه باعث کاهش تاثیرگذاری پادکست بشه. به این نوع از تولید پادکست One Man Show هم گفته میشه.

پادکست‌های فارسی خیلی خوبی با این سبک اجرا میشن، مثل چنل‌بی، آن، پاراگراف، آلبوم و ده‌ها پادکست دیگه.

 

مصاحبه‌ای

توی این مدل از پادکست یک یا چند میزبان یا Host وجود داره، اما از افراد دیگه که دارای تخصص خاص یا تجربه‌ای مرتبط با موضوع پادکست هستند هم به صورت حضوری یا صوتی دعوت میشه.

اولین دشواری این نوع از پادکست اینه که پادکستر باید زمان‌بندی مهمان هماهنگ بشه و این کار روند برنامه‌ریزی ضبط و پخش رو دشوار می‌کنه. برای اجرای مصاحبه معمولا میزبان سوا‌ل‌ها رو از قبل آماده می‌کنه و با توجه به روند مصاحبه از مهمان پادکست می‌پرسه. توانایی مصاحبه میزبان یکی از شروط اصلی موفقیت این نوع از پادکسته، حین مصاحبه میزبان باید شش دنگ حواسش جمع باشه تا در زمان مناسب، تاثیرگذارترین سوال رو بپرسه چون مصاحبه –در حالت درست و حرفه‌ای- فقط و فقط یک بار انجام میشه و اگه اون فرصت از دست بره دیگه نمیشه دقیقا همون فضا رو برای پرسیدن مجدد سوال تکرار کرد. پس میزبان علاوه بر تسلط بر گویندگی و فن بیان باید با فنون مصاحبه و مدیریت شرایط هم آشنا باشه. منظورم از مدیریت شرایط اینه که فرض کنید مهمان‌تون روز خوبی نداشته یا به هر دلیلی بر خلاف انتظارتون جواب‌هایی که به شما میده دور از انتظارتونه، تو این شرایط تنها توانایی مدیریت مصاحبه و جهت دادن به موضوع به دادتون میرسه.

به این نوع از تولید پادکست Interview Podcast هم گفته میشه. رادیو مرز از مثال‌های خوب این نوع از پادکسته.

 

میزگرد

توی این مدل از پادکست یک یا چند میزبان و بعضی مواقع یک یا چند مهمان هم حضور دارند که در رابطه با موضوعی با هم گپ می‌زنند. از جذابیت‌های این نوع از پادکست شنیدن نظرات موافق و مخالف در رابطه با یک موضوعه. اجرای این پادکست برای میزبان‌ها دشواری زیادی داره، علاوه بر برنامه‌ریزی زمان اجرا، مدیریت زمان و مدیریت مهمان‌ها توانایی ویژه‌ای می‌خواد و در صورتیکه به خوبی اجرا نشه مخاطب تنها صدای همهمه چند نفر رو می‌شنوه که با هم در حال بحث و گفتگو هستند، توی حرف هم می‌پرن و به کل مخاطب رو یادشون رفته.

به این نوع از تولید پادکست Panel Showهم گفته میشه.

متاسفانه تا الان توی پادکست‌های فارسی نمونه خوبی از این نوع از اجرا رو نشنیدم.

 

چندگوینده

در پادکست‌های چند گوینده، دو یا چند میزبان پادکست رو اجرا می‌کنند. ارتباط بین میزبان‌ها توی کیفیت اجرای این نوع از پادکست خیلی مهمه و نوع عملکردشون در محبوبیت پادکست تاثیرگذاره. از سختی‌های تولید این نوع از پادکست، ادیت و تدوین صدای چند میزبانیه که با کیفیت صدای متفاوت صحبت می‌کنند و گاها هم‌زمانی صحبت پیش میاد. اما مزیت این نوع از پادکست اینه که هر کدام از میزبان‌ها مخاطبان خودشون رو دارند و اگر کیفیت اجرا و محتوا خوب باشه، استفاده از چند میزبان باعث میشه پادکست محبوب‌تر بشه.

به این نوع از تولید پادکست Conversational and Co-Hosted هم گفته میشه. پادکست فیکشن یکی از نمونه‌های خوب این نوع از پادکسته.

 

ترکیبی

پادکست ترکیبی نمونه عملی هیچ آداب و ترتیبی مجو و هرکاری دلت می‌خواد انجام بده‌ست. توی این مدل از پادکست معمولا مخاطب با میزبان‌های پادکست آشنان و مثلا میدونند “ب” و “س” و “د” میزبان این پادکستند، اما ممکنه تو یه اپیزود همه این افراد حضور داشته باشند و تو یه اپیزود مثلا فقط “ب” میزبان باشه. علاوه بر تغییر تعداد میزبان ممکنه شیوه اجرا در هر اپیزود مونولوگ، مصاحبه‌ای، میزگرد یا ترکیب هر کدوم از روش‌ها باشه.

به این نوع از تولید پادکست Hybrid Podcast هم گفته میشه.

رادیوجولون یکی از پادکست‌های ترکیبیه، تو بعضی اپیزودها فقط صدای من و سالار رو می‌شنوید، بعضی اوقات مصاحبه‌های صوتی و بعضا مهمان‌های حضوری.