این روزها با پایین اومدن ارزش لیردوباره سفر به ترکیه منطقی شده.

فارغ از تمام جنبه‌های پررنگ و پرقدرت گردشگری، یکی از به‌صرفه‌ترین کارهایی که این روزها میشه توی ترکیه انجام داد خرید لباس یا وسایل مورد نیاز روزمره است. این روزها و با این بازار نابه‌سامان داخلی تقریبا خرید هر چیزی از لباس تا وسایل خانه تا لوازم آرایش از ترکیه، با توجه به قیمت و کیفیت کار به صرفه‌تریه.

اما ترکیه به صورت عادی روی بسیاری از محصولاتش مالیاتی رو از خریدار دریافت میکنه که مخصوص شهروندان خود ترکیه است. همون چیزی که به اسم مالیات بر ارزش افزوده یا VAT می‌شناسیمش. در حال حاضر این امکان برای توریست‌ها وجود داره که پس از خرید بخشی از مالیاتی که روی کالاهاست رو بازپس بگیرند. پروسه‌ای که به اصطلاح به اون خرید Tax Free یا بدون مالیات میگن. البته این روند فقط مخصوص ترکیه نیست و بسیاری از کشورهای دیگه هم این سیاست رو دارند. اما اینجا میخوایم درباره ترکیه صحبت کنیم که ما ایرانی‌ها بیشتر بهش سفر می‌کنیم.

در نگاه اول شاید عدد این مالیات روی هر خرید مجزا به چشم نیاد. اما وقتی کل خریدهایی که برای خودمون و خانواده‌مون رو درنظر بگیریم معمولا این عدد قابل توجه میشه. توی ترکیه محصولاتی مثل لوازم آرایش، زیورآلات، ساعت و لوازم الکترونیکی 18% و لباس و کفش و کیف و امثالهم 8% مالیات بر ارزش افزوده دارند که شما میتونید این مقدار رو بعد از خرید پس بگیرید.

اما پروسه بازپس‌گیری این پول معمولا پیچیدگی‌هایی داره که باعث میشه خیلی‌ها از خیر گرفتنش بگذرند. از اونجایی که به تازگی این پروسه رو طی کردم گفتم براتون تجربیاتم و مراحل این سبک از خرید رو بنویسم تا بتونید بخشی از پولی که حق شماست رو پس بگیرید.

در زمان خرید برای تکس فری Tax Free چه کاری باید انجام بدیم؟

اولین نکته اینه که در تمام روزهایی که قصد خرید دارید باید پاسپورت‌تون رو همراه داشته باشید. این روزها اکثر فروشگاه‌های ترکیه، خصوصا فروشگاه‌های لباس با پروسه tax free آشنایی کامل دارند. تنها کاری که باید بکنید اینه که وقتی دارید پول وسیله‌ای رو که خریدید پرداخت میکنید از صندوقدار بخواید که براتون گواهی tax free صادر کنه. درواقع همین که شما بگید من اینها رو بدون مالیات یا tax free میخوام اونها خودشون کارشون رو بلندند و به شما اون گواهی رو میدن.

 

هر فروشگاهی بسته به سیاستش گواهی tax free رو جداگانه صادر میکنه. یکی روی فاکتور اصلی موارد رو قید میکنه، یکی به صورت یه برگه جداگونه پرینت میگیره و تحویلتون میده. تنها نکته‌ای که شما باید حواستون باشه اینه که حتما همه فاکتورها و برگه‌هاتون مهر فروشگاه روش خورده باشه.

روند بازپس‌گیری پول بر اساس اسم و پاسپورت هر نفر انجام میشه. پیشنهادم اینه که اگر خانواده یا دوست هستید، تمام خریدها رو با پاسپورت یه نفر انجام بدید که فقط همون نفر درگیر پروسه Refund بشه که وقت کمتری توی فرودگاه ازتون گرفته بشه.

 

در فرودگاه استانبول برای دریافت پول Tax Free چه کاری باید انجام بدیم؟

بسیاری از فروشگاه‌ها برگه‌های tax free رو توی یه پاکتی قرار می‌دن که راهنمای اینکه چطور این مالیات رو پس بگیریم روش نوشته شده. اما الان یکبار با هم مرور میکنیم که پروسه این کار چیه.

 

اولین نکته‌ای که باید دقت کنید اینه که کانتر تحویل بار و دریافت کارت پرواز برای پروسه tax free با کانتر عادی پروازتون متفاوته. فرقی نمیکنه که شما بلیت چه ایرلاینی و به چه مقصدی رو دارید. اگر میخواید مالیات خریدهاتون رو پس بگیرید حتما باید از کانتر مخصوص این کار یا کانتر گمرک (Custom) بارهاتون رو تحویل بدید.

 

کدوم کانتر بریم؟

اگر پروازتون ترکیش ایرلاین بود، وقتی وارد فرودگاه بین المللی استانبول شدید باید برید سراغ کانترهای ردیف G که بزرگ روش نوشته VAT Refund. اینجا دو تا بخش داره. اول باید برید توی صف بایستید و مدارکتون رو بدید تا کارت پرواز بگیرید. یادتون باشه که همون اول حتما اعلام کنید که بارهاتون tax free است. پیشنهاد من اینه که تمام خریدهاتون رو بذارید توی یه چمدون. که فقط یه چمدون رو لازم باشه ببرید گمرک.

وقتی کارت پرواز رو گرفتید باید به همراه بارهاتون برید به کانتر گمرک. اونجا باید پاسپورت، برگه‌های رسید خرید رو تحویل بدید. مامور گمرک اجازه داره هرکدوم از خریدهایی که توی فاکتور اومده رو به چشم ببینه. مثلا ممکنه بگه خب این پیراهنی که از Cotton خریدی رو ببینم. یادتون باشه که یه جمله معروف هست توی این روند که No good, no refund یعنی بدون کالا هیچ پولی پرداخت نمیشه. حالا این بستگی به شانس و حس و حال مامور گمرک داره که همه کالاها رو ببینه یا یکی دوتاش رو به صورت رندوم. تشخیصش با اون ماموره. پس هیچکد.م از کالاهایی رو که میخواین مالیاتش رو پس بگیرید قبل از چک‌کردن مامور گمرک تحویل بار ندین.

مامور گمرک بعد از چک کردن هر فاکتور، روش یه مهر مخصوص میزنه و فاکتورها رو تحویلتون میده. دقت کنید که فقط فاکتورهایی که مهر خورده اند برای برگشت پول معتبرند. بعد از اون بارها رو همونجا تحویل میدید و میرید سراغ بقیه مراحل خروج.

اگر پروازتون ایرلاین دیگری بود، برید سراغ کانتری که براتون مشخص شده. موقع گرفتن کارت پرواز به مسئول کانتر بگید که چمدونتون کالای تکس‌فری tax free داره. اون خودش راهنماییتون میکنه که کانتر گمرگ کجاست و بارتون رو کجا باید تحویل بدید.

توی فرودگاه استانبول پول tax free رو کجا بگیریم؟

درست وق تی از مرحله چک کردن پاسپورت و مهر خروج رد شدید، کمی که در فضای ترانزیت جلوتر برید دو طرف سالن کنار پله برقی‌ها دوتا دفتر صرافی هستن که روش نوشته Global Blue. لگوش رو روی همه فاکتورهاتون هم میتونید ببینید. میرید اونجا، فاکتورهای مهرشده رو میدید. اونها عدد رو محاسبه میکنند و بهتون پرداخت میکنند.

بسته به اینکه مقدار عددیتون چقدره ممکنه بهتون نقدی پرداخت کنند یا اینکه ازتون کارت اعتباری بخوان. از اونجایی که ما ایرانی‌ها کارت اهتباری نداریم، بهشون اصرار کنید که پول رو نقدی بدن. اگر همچنان امکانش نبود میتونید کارت اعتباری یک نفر از دوستان یا خانواده رو بدین که پول رو برای اونها واریز کنند و بعدا شما از اونها بگیرید.

 

برای دریافت پول Tax Free خجالت نکشید!

نکته مهم اینه که این پول حق شما به عنوان خریداره و کسر شان نیست. پس حتما براش وقت بذارید و پولتون رو بگیرید. فقط دقت کنید که پروسه دریافت کارت پرواز برای tax free از حالت عادی طولانی تره و صف طولانی تری هم داره. حتما زودتر از زمان عادی خودتون رو به فرودگاه برسونید که بتونید با خیال راحت کارهاتون رو انجام بدید.

 

این محتوا با حمایت سامانه جامع رزرو آنلاین خدمات سفر فلایتیو منتشر شده است.

توی سفرها و بخصوص سفرهای کمپی یکی از مهمترین سوالاتی که پیش رومونه اینه که توی کمپ چی بپزیم. جواب این سوال چیزی نیست که بشه براش یه نسخه کلی پیچید اما آشپزی در طبیعت از اون لذت هاییه که نباید ازش گذشت.

چندوقت پیش تصمیم گرفتم چندتا رسپی کاربردی که خودم توی سفرهام میپزم رو به اشتراک بذارم و حاصلش شد این نوشته.

قبل از اینکه بریم سراغ رسپی‌ها اجازه بدید بهتون پیشنهاد کنم که یه سری به سایت جولون شاپ بزنید و

پک مخصوص آشپزی در طبیعت رو ببینید. وسایل کاربردی و ادویه های جذابی توشه و مطمئنم که می‌تونه تجریه آشپزی در کمپ رو براتون لذت بخش‌تر بکنه.

در ادامه می‌خوام چندتا رسپی برای وعده‌های اصلی غذایی بهتون پیشنهاد بدم. پیشاپیش باید بگم که این دستور غذاها حدودی‌اند و شما بسته به علاقه یا تعداد نفراتتون می‌تونید میزانشون رو تغییر بدین. درسته که آشپزی اصول داره و باید از دستور عمل‌ها توش پیروی کنید اما هیچ‌وقت خودتون رو از آزمایش و کشف محروم نکنید. ایده‌های جدید رو امتحان کنید و رسپی‌های خودتون رو دربیارید.

 

خب فرض می‌کنیم که صبح زدید بیرون و رسیدید به کمپ و حالا وقت پختن یه ناهار خوشمزه است. این هم پیشنهادات ما برای ناهار در کمپ

1. طرز تهیه ساج قاورماسی

این غذا که ریشه‌اش به منطقه ماکو و کلا آذربایجان برمی‌گرده از اون غذاهای خوشمزهایه که کمپ شما رو خاطره‌انگیز میکنه.

برای این غذا شما باید گوشت گوسفندی همراه با دنبه، پیاز، گوجه فرنگی و سیر داشته باشین. حالا اگر دوست داشتین میتونین فلفل دلمه‌ای هم بهش اضافه کنید.

اولش ساج یا حالا هر ظرفی رو که دارید بذارید روی آتش. سعی کنید آتشتون خیلی تند نباشه. اول چندتا از دنبه‌ها رو بندازید توی تابه تا آب بشه و روغن خودش رو پس بده. بعد گوشت‌ها رو بندازید و یکم که گذشت پیاز رو که نگینی خرد کردید بهش اصافه کنید. و حالا وثت سیره. تا دلتون میخواد و البته تا جایی که همراهانتون بهتون اجازه میدن سیر به غذا اضافه کنید.

من طرفدار اصافه‌کردن ادویه‌ها توی روغنم. پس توصیه می‌کنم که همین اول شیشه پول‌بیبرتون رو بردارید و کمی ازش توی روغنِ گوشت‌ها بریزید. کمی هم مخلوط بوشهری بهش اضافه کنید تا گفتمان فرهنگ‌ها کامل بشه. گوشت رو حسابی تفت بدید و بعد بذارید تا حسابی بپزه. کمی آب جوش بهش اضافه کنید و بذارید بپزه. توی این مرحله دیگه میتونید نمک رو هم بهش اصافه کنید. حالا اگر خیلی خفنید و ظرفتون در داره که چه بهتر. اگر نه و مثل من روی ساج قدیمی آشپزی می‌کنید باید مدام همِش بزنید و خرد خرد آب جوش اضافه کنید و خلاصه حواستون باشه که ته نگیره.

وقتی گوشتتون پخت فلفل دلمه‌ای و کمی بعدتر گوجه رو که قبل‌تر با چاقوی تاشوی جولون و روی تخته آشپزی کوچکتون نگینی کردید بهش اصافه میکنید و حسابی تفتشون میدین. اینجا اگر دوست داشتید بد نیست کمی روغن به مخلوط اضافه کنید که گوجه و فلفل دلمه حسابی سرخ بشن. سرآخر هم باید کمی نون خشک به غذا اضافه کنید.

وقتی حسابی با هم مخلوط شدن حالا وقت سرو کردنه اما صبر کنید. این غذا آداب داره. ساج قاورماسی رو باید توی نون‌های گرد تازه از تنور درومده سرو کرد. ولی حالا که تنور نداریم، پیشنهاد میکنم چندتا از این نون‌های گرد پیتا آماده همراه داشته باشین. بعد یه معجون ماست و سیر هم درست کنید و وقتی غذا رو توی نون کشیدید، یه لایه ماست و سیر هم بریزین روش، لوله‌اش کنید و هموطور داغ داغ بزنید بر بدن.

2. طرز تهیه پاستای گوجه و ریحون

این غذای سریع و خوشمزه تنها ایرادش اینه که نیاز به دوتا ظرف داره. یه طرف برای اینکه پاستا رو توش آبکش کنید و بعد یه تابه که غذای اصلی رو توش درست کنید.

اجزای این غذا خیلی ساده و راحتند. اول باید گوجه رو تا جایی که می‌تونید ریز خرد کنید. درواقع گوجه باید له بشه. حالا یا می‌تونید همون‌جا توی کمپ خردش کنید یا اینکه از خونه گوجه رو میکس کنید و فریز کنید و به صورت فریز شده ببرید کمپ.

آب رو بذارید جوش بیاد و پاستاها رو بریزید برای خودشون بپزن. 5 دقیقه خوبه ولی اگر نرم تر دوست دارید که خب بذارید کمی بیشتر بمونن.

توی این فاصله سیر رو خرد میکنید و توی روغن تفتش میدین. حواستون باشه که حرارت خیلی زیاد نباشه و سیر نسوزه. قرار نیست سیرداغ تولید کنید. بافت سیر توی این غذا خیلی مهمه و باید حفط بشه. یکم که سرخ شد حالا کمی پول‌بیبر رو به همراه مقداری کاجون به مخلوط اضافه می‌کنید. ادویه‌ها که سرخ شدن حالا نوبت اضافه کردن گوجه است. گوجه رو که ریختین حسابی همشون میزنید تا با هم آغشته بشن. گوجه که چندتا غل زد، کم کم آماده است. دستور اصلی قارچ نداره. ولی من دوست دارم اینجا قارچ بهش اصافه کنم. قارچ هم که کمی آب انداخت و نرم شد، پاستا رو آبکش می‌کنید و به سس اضافه می‌کنید. البته یه فوت کوزه‌گری هم اینجا بهتون بگم. قبل از آبکش کردن پاستا به مقدار از آب پاستا رو به مخلوطتون اضافه کند. اینجوری پاستا قوام بهتری میگیره.

خلاصه، پاستاهای آبکش شده رو که اضافه کردین حسابی همشون میزنین تا سس با پاستا آغشته بشه. و حالا اینجا وقت اضافه کردن ریحون‌هاست. ساقه‌های ریحون رو بگیرین. یادتون باشه که ریحون رو نباید زودتر بریزیم چون له میشه و طعمش رو از دست میده. در حد اینکه ریحون رو بریزید، چندتا همِ کلی بزنید که بره لالوی پاستاها و تمام. پنیر پارمزان و البته کمی زعتر بریزید روی پاستا و دیگه آماده سرو کردنه.

3. طرز تهیه مرغ و سبزیجات در کمپ:

این یکی یه غذای خیلی ساده است. البته که بسیار هم خوشمزه است. اما بهتون اجازه میده که غذا رو بذارید و برید و کمتر بالا سرش باشید تا بپزه.

اول مرغ‌ها رو توی یه ظرف مزه‌دار کنید. برای مزه‌دار کردن بهتره برید سراغ کاجون و حسابی مرغ رو آغشته‌اش کنید. بعد مرغ ها رو به همراه مقدار کمی پیاز و سیر و نمک و رزماری بذارید توی ظرف و بذاریدش روی آتش. بهتره آتشتون تند نباشه که مرغ ها یواش یواش بپزن و روعن بندازن. البته قبل از اینکه مستقیم بذاریدش روی آتش روی درش رو با یک ورقه فویل آلومینیومی بپوشونید. برای اینکه بخار بتونه کمی بیرون بره، روی فویل رو هم چندتا سوراخ کوچک بزنید.

مرغ رو بذارید و برید و بذارید نیم ساعتی برای خودش بپزه. حواستون به صدای غذا باشه که مرغ ته نگیره. بعد که مرغ‌ها کمی پخت فویل رو باز کنید و حالا ترکیبی از سبزیجات مورد علاقه‌تون رو به ظرف اضافه کنید. من دوست دارم که سیب زمینی، هویج، کدو و بروکلی و پیاز با تکه های متوسط داخل غذا بندازم. کمی روغن بهشون اضافه میکنم و روشون هم کمی زعتر و پول بیبر میزنم که طعم بهتری بگیرن. سبزیجات رو که اضافه کردین دوباره فویل رو بکشید (اگر دوست داشتین کمی هم کره هم بذارید وسط ظرف) و یک لیوان آب بهش اضافه کنید و بذارید خوب بپزه. بعد از 45 تا 60 دقیقه غذاتون آماده است.

ناهار رو که خوردین و یه چرتی زدین، به نظرم وقت قدم زدن و سوزوندن کالری ناهاره. باید بالاخره یه جایی برای شام باز کنید. حالا بریم ببینیم برای شام توی کمپ چی میتونیم بپزیم.

1. طرز تهیه نودل با سبزیجات در کمپ:

 به نظر من خوبه که شام کربوهیدرات بخوریم که اگر فردا قراره فعالیت سنگین داشته باشیم آماده باشیم. ما فرض رو بر این گرفتیم که شما خیلی ورزشکارید و قراره فردا کوله‌کشی کنید.

بیاید و با این ماده غذایی جذاب یعنی نودل دوست بشید. نودل خودش غذا نیست. این که بذاری جوش بیاد و ادویه مزخرفِ توش رو بریزی و فکر کنی باید غذا بشه مثل این میمونه که برنج ساده رو دم کنی یا ماکارونی رو آبکش کنی بگی بفرما غذا. نه. نودل هم نیاز به سس یا کامل کننده داره.

من خودم نودل رو به چندین روش دوست دارم. یکیش اینه که سبزیجات دل‌خواهم رو (واقعا هر دفعه یه ترکیبی) اعم از هویج، کدو، فلفل دلمه، قارچ و پیاز رو به صورت جولیانی (دراز دراز) خرد میکنم و به ترتیب به تابه اضافه می‌کنم. هرکدوم که سفت تره زودتر. مثلا کمی روغن می‌ریزم و بعد هویج رو می‌ریزم تا کمی نرم بشه. بعد فلفل دلمه، بعد پیاز و بعد کدو و آخر هم قارچ. این وسط اگر قرار باشه بهش مرغ اضافه کنم، بعد از ریختن پیاز مرغ رو می‌ریزم و تفت میدم و بعد باقی ماجرا. حالا درستش اینه که نودل رو در یه ظرف جدا توی آب جوش 3-4 دقیق بپزیم و بعد آبکش کنیم و به مخلوط اضافه کنیم. ولی راستش توی کمپ من ترجیحم استفاده از طرف کمتره. درنتیجه من نودل های خشک رو اضافه میکنم به مخلوط سبزیجاتی که حالا حسابی آب انداخته. نودل‌ها کم‌کم خیس می‌شن و نرم می‌شن. راهش اینه که مداوم همش بزنید و مواد رو هی بریزید روی نودل‌ها. وقتی نرم شد از هم بازشون کنید و حسابی با مواد مخلوطش کنید. اگر از این عصاره‌های مرغ هم بهش اضافه کنید که چه بهتر. وگرنه راستش نسخه گیاهیش هم بسیار خوشمزه است.

ادویه چی بزنیم؟ پیشنهاد من کاجون و پول بیبره. باعث میشه حسابی طعم بهشت بگیره.

2. طرز تهیه میرزا قاسمی در طبیعت:

میرزا قاسمی از اون غذاهاست که بسیار ساده است اما روش و تکنیک پختش طعمش رو از زمین تا آسمون تغییر میده.

پیشنهاد من برای پختن یه میرزا قاسمی خوب دودی کردن تمام اجزاشه. به نظرم بهتره که یه ذغال اندک درست کنید و بادمجون، گوجه و سیر رو روی ذغال بپزید. بهتره با چاقو یکی دوتا سوراخ توی بادمجون‌ها ایجاد کنید. وقتی پف بادمجون خوابید و پوست روش کمی سیاه شد وقت جدا کردن پوستشه. برای جدا کردن راحت پوست بادمجون بهتره که کمی روش آب سرد بریزید. اینجوری پوستش بلافاصله جدا میشه. بادمجون رو توی تابه له می‌کنید و کمی روغن بهش اضافه می‌کنید. ادویه دلخواهتون (بوشهری یا کاجون) رو بهش بزنید و بذارید تا یواش یواش سرخ شه. سیر رو هم به همین صورت به مخلوط اضافه کنید. توی این مدت برید سراغ گوجه‌ها که حسابی کبابی شدن. پوست روشون رو که دیگه سیاه شده رو به راحتی بکنید و گوجه رو هم روی تخته خرد کنید و به بهش اصافه کنید. اینجا بد نیست که کمی کره بهش اصافه کنیم. مخلوط رو با هم حسابی ترکیب کنید و بذارید بیست دقیقه ای روی آتش باشه و حسابی طعم‌هاش با هم قاطی بشه.

حالا وقت اضافه کردن تخم مرغه. این دیگه به سلیقه‌تون ربط داره که دوست دارید تخم مرغ رو هم بزنید یا بذارید به صورت جزیره‌ای توی مواد ببنده. استانداردش اینه که تخم مرغ رو وسط تابه بندازید، وقتی کمی خودش رو گرفت آروم با بقیه مواد مخلوط کنید. وقتی تخم مرغ پخت، قبل از اینکه زیادی سفت بشه و بوی زهم بگیره، از روی آتش برش دارید.

پیشنهاد من اینه که خیلی سریع یه برنج هم کنارش بذارید دم بکشه و میرزاقاسمی رو با برنج نوش جان کنید.

3. کُمپیر

کمپیر از اون بمب هاییه که اگر یکبار گذرتون به استانبول افتاده باشه حتما باهاش آشنایید. یه غذای مفصل اما ساده برای عاشقان سیب زمینی.

برای درست کردن کمپیر باید بگردید و سیب زمینی های بزرگ پیدا کنید. خیلی بزرگ. سیب زمینی ها رو همونطور با پوست خوب بشورید و خشک کنید. بعد سرتاسرش با نوک چاقو چندین سوراخ ریز درست کنید. سیب زمینی ها رو آعشته به روغن کنید و هر کدوم رو بپیچید توی یک ورقه فویل و بذارید روی ذغال. بسته به اندازه سیب زمینیتون بین 45 تا 60 دقیقه طول میکشه تا بپزه.

وقتی خوب پخت نرم شد. دونه دونه میارینش بیرون. یه قاچ افقی از یک پنجم بالاییش میزنید و براش یه کلاهش درست میکنید. یادتون باشه که برای سهولت این کلاهک رو در راستای عریض تر سیب زمینی ایجاد کنید. حالا با یه قاشق سیب زمینی رو بتراشید. درواقع خود سیب زمینی قراره نقش ظرف رو براتون بازی کنه. تا هنوز سیب زمینی داغه مقداری کره و پنیر پیتزا بهش اصافه کنید و حسابی همش بزنید تا این دوتا آب بشن و مخلوطتون یکدست بشه. حالا از این جا به بعد دیگه بسته به سلیقه خودتون میتونید روش چیز میز اضافه کنید. از مخلوط خیارشور و مایونز و هویج و سوسیس بگیرید تا سس بلونیز و تخم مرغ یا هر ترکیب دیگری که حال کردید. تاپینگ رو اضافه کنید، کلاهک سیب زمینی رو که اول جدا کردیم بذارید روش و برای 5-6 دقیقه دوباره بذاریدش روش آتش تا داغ داغ بشه و موادش خوب باهم مخلوط بشن.

غذاتون آماده است. با کمی زعتر و نمک میل کنید.

صبحانه از اون وعده هاییه که نباید از دستش داد. صبحانه کمپ، مخصوصا وقتی شب قبل حسابی سرد بوده باید گرم و انرژی بخش باشه.

تخم مرغ نقش اساسی رو در صبحانه های گرم بازی میکنه. همه مون املت و سوسیس تخم مرغ و اینها رو بلدیم. بیاید با هم دوتا رسپی ساده از داخل و خارج از ایران برای تخم مرغ صبحگاهی و پختن یه صبحانه لذیذ در کمپ رو مرور کنیم.

1. پنیر بوروشته/پنیر آبیج

بهترین ترکیب برای این غذای گیلانی، استفاده از پنیر سیامزگی است. اما اگر گیرتون نیومد از هر پنیر کم نمک دیگری میتونید استفاده کنید. به سادگی پنیر رو خرد میکنیم توی تابه و با کره تفت میدیم. یکم که نرم شد تخم مرغی که قبلا هم زدیم رو بهش اصافه میکنیم و میذاریم ملایم بپزه.

حالا یه حالت دیگه هم هست که من بیشتر دوسش دارم. وقتی پنیر رو سرخ کردید بهش شوید اضافه کنید و با هم تفت بدید. بعد تخم مرغ ها رو یکی یکی بشکونید و با هم مخلوط کنید. مزه اش بی نظیره.

2. بهترین تخم مرغ همزده دنیا

این دستور به جان من بسته است و همیشه درستش میکنم و به روح گوردون رمزی که این رو یاد داد درود میفرستم.

برای این دستور شما به تخم مرغ، کره، خامه و پیازچه احتیاج دارید. مهمترین نکته در این دستور، روش و زمان اضافه کردن مواده.

ابتدا تخم مرغ و کره رو توی ظرف میندازیم. بعد ظرف رو میذاریم روی حرارت و آروم شروع میکنیم به هم زدن تا کره و تخم مرغ در هم مخلوط بشن. نکته خیلی مهمه اینه که در طول کل پخت این غذا باید به طور متناوب طرف رو از روی حرارت برداریم. چون حرارت مستمر باعث میشه تخم مرغ زود سفت بشه و اون حالت نرم خودش رو از دست بده. وقتی طرف رو برمیداریم، چند ثانیه ای تخم مرغ با همون حرارت طرف به پختن ادامه میده و دوباره طرف رو برمیگردونیم روی حرارت.

یکم که تخم مرغ خودش رو گرفت و از اون الت خام درومد، طرف رو برمیداریم و بهش یکی دو قاشق خامه صبحانه اضافه میکنیم. دقت کنید که خامه کنستانتره (از اینا که سفت تره) نباشه. کمی با خامه ترکیب رو هم میزنیم و حالا اینجاست که باید نمک و فلفل رو اضافه کنیم. من دوست دارم اینجا پول بیبر بزنم. بعد پیازچه ها رو که حلقوی و ریز خرد کردیم رو به ترکیب اضافه میکنیم و ترکیب برنده ما آماده است.

برای بهتر شدنش میتونید توی یه ظرف دیگه کمی روغن زیتون یا ساده بریزید و مقداری گوجه گیلاسی رو به همراه قارج بذارید سرخ شه. بهتره پایه قارچ ها رو جدا کنید که قارچ ها تخت توی تابه آب بندازند.

تخم مرغ همزده که آماده شد اون رو به همراه گوجه گیلاسی و قارچ سرو کنید.

امیدوارم هرکدم از این رسپی ها رو توی سفرهاتون درست کنید و لذت آشپزی در طبیعت رو کشف کنید. هروقت هم کسی ازتون پرسید که توی کمپ چی بپزیم میتونید این نوشته رو براش بفرستید.

اگر اون اول متن نرفتید پک آشپزی در طبیهت جولون رو ببینید به نظرم حالا دیگه وقتشه. یه کیف خوشگل به همراه چاقو، ملاقه چوبی، تخته خردکن و مجموعه متفاوتی از ادویه های خاص برای آشپزی در طبیعت. چی از این بهتر؟

تقریبا نزدیک ساعت 5 بود که زدیم بیرون. برنامه این بود که بریم معبد دوی سوتهپ رو ببینیم که روی بلندی‌های اطراف شهر چیانگ مای قرار داره اما سوُم بهمون گفت که دیگه وانت-تاکسی‌هایی که مسافرها رو می‌برن تا اونجا توی ایستگاه‌شون (دقیقن کنار دروازه شمالی شهر قدیمی) نیستن. اگه خانم سوُم رو نمی‌شناسید احتمالا قسمت‌‌ قبلی سفرنامه رو نخوندید. شاید بد نباشه یه سر به بخش اول سفرنامه چیانگ مای بزنید.

خوابالو و دمق داشتیم راه می‌رفتیم که یهو تصمیم گرفتیم بپرسیم داداش دربست چند؟ با کمی چونه گفت 500 بت و با توجه به تعداد ما، حتا از رفت و برگشت با تاکسی خطی‌هاشون هم ارزون‌تر درمی‌اومد. درنتیجه خیلی یهویی پریدیم بالا و رفتیم به سمت معبد دوی-سوتهِپ.

قصه ساخت معبد دوی سوتهپ بر فراز شهر چیانگ مای

داستان ساخت معبد دوی-سوتهِپ در نوع خودش جالبه. یک راهب اهل سوخوتای خواب می‌بینه که باید بره به یه کوه مقدسی و دنبال یک یادگار مقدس بگرده. خلاصه دوست‌مون میره و یک تکه استخوان پیدا میکنه که اعتقاد داشته استخون شانه بودا است.

این تکه استخون قدرت‌های عجیبی هم داشته. می‌درخشیده، غیب می‌شده، جابجا می‌شده و اینا. طرف برمی‌داره استخون رو می‌آره برای پادشاه سوخوتای و ازش با کلی جشن استقبال میشه، اما استخون بدقلقی می‌کنه و هیچ اثری از خاص بودن نشون نمی‌ده. شاه هم که ناامید شده بوده می‌گه مال خودت بابا. نگهش دار.

بعدتر پادشاه سلسله شمالی تایلند راهب رو دعوت می‌کنه و راهب هم استخوان رو  به شهر چیانگ مای می‌بره. استخوان اونجا دوتکه میشه. یک تکه رو توی یه معبد نگه می‌دارن و تکه دوم رو می‌ذارن روی یه فیل سفید و رهاش می‌کنن تو جنگل.

فیل از کوه بالا میره و توی ارتفاعات یک‌جا می‌ایسته، سه بار در خرطومش می‌دمه و بعد درجا می‌میره. شاه هم بلافاصله دستور ساخت یک معبد رو همونجا، درست بالای شهر چیانگ مای میده.

منظره شهر چیانگ مای از معبد دوی سوتهپ

دوی-سوتهِپ معبد زیبا و بزرگیه. برای رسیدن بهش باید 309 تا پله رو برین بالا. اما وقتی اون بالا می‌رسین می‌فهمین که ارزشش رو داشت. معبد روی بلندترین نقطه کوه ساخته شده و درنتیجه منظره بسیار خوبی از دره زیرپا و شهر چیانگ‌مای داره. ت

توی راه فکر می‌کردیم کمی دیر باشه اما الان معتقدم که بهترین زمان رسیدیم به معبد. هوای دم غروب بسیار خنک و خوب شده بود. باد ملایمی می‌اومد و درخت‌های پرشکوفه رو تکون می‌داد و هوا رو به شدت مطبوع کرده بود.

دیدن معبد توی نور عصر بسیار جلوه اسرارآمیزتری بهش میده. رنگ طلایی گنبدهاش توی نور طلایی خورشید بسیار وسوسه انگیزه.

جلوه اسرارآمیزتری بهش میده. رنگ طلایی گنبدهاش توی نور طلایی خورشید بسیار وسوسه انگیزه.

کمی مراسم عصرگاهی موبدها رو نگاه کردیم و بعد رفتیم به تراس معبد که به شهر مشرف بود. همون لحظه بود که ماه کامل داشت بر فراز شهر چیانگ مای طلوع می‌کرد و صحنه بسیار جذابی رو ساخته بود. تا بعد از تاریکی ایستادیم و بعد اومدیم پایین.

راننده خودش پیشنهاد داد که می‌خواین جای دیگه‌ای از شهر پیاده‌تون کنم یا نه. ما هم که می‌دونستیم امروز شنبه است و بازار به راهه ازش خواستیم ما رو ببره اونجا. باز هم باید اشاره کنم که کیفیت خدمات و میزان کمک و همراه بودن آدم‌ها توی تایلند شوک‌زده‌تون میکنه.

 

تجربه شنبه‌بازار شهر چیانگ مای

شنبه بازار چیانگ مای توی یه خیابون، جنوبِ شهر قدیمی برپا میشه. اونجا یه رودخونه است که کنارش بلواییه از دکه‌های غذا فروشی تایلندی و چینی که همه‌شون هم پر از مشتری‌اند.

شنبه بازار چیانگ مای از اون دکه‌های غذا شروع میشه و توی خیابون Wua Lai Rd ادامه پیدا می‌کنه. وقت‌هایی که توریست‌ها بیشترند توی خیابون‌های فرعیش هم دکه‌ها مستقر می‌شند. عین جمعه بازارهای خودمون از شیر مرغ تا جون آدمیزاد توشون پیدا میشه. اما حتا من هم وسوسه شدم و یه دستبند دست‌ساز خریدم که هنوز هم بعد از 4 سال دستم می‌کنم.

یه مدتی گشتیم دنبال غذا و نشستیم به خوردن شام دلچسب‌مون. بعدش زدیم تو بازار و بچه‌ها از اونجایی که لباس نداشتن چندتا تیشرت و شلوارک خریدن که بتونن ادامه بدن.

بعد هم خودمون رو به یک آبجوی تایلندی مهمون کردیم و قدم زنان برگشتیم سمت هتل. تجربه من نشون داده که بهتره توی هر کشور آبجوی محلی همونجا رو بخورید. درنتیجه ما هم خیلی سریع با دوست‌مون یعنی برند “چانگ Chang” آشنا شدیم.

طبیعت‌گردی در شهر چیانگ مای: فیل، جنگل، رودخانه

دیروز کلی در مورد اینکه امروز تور بگیریم یا نه بحث کرده بودیم اما به نتیجه نرسیده بودیم. آخر قرار شد که اول صبح بریم و کمی چونه بزنیم و یه تور ترکینگ بگیریم، اگرم نشد که شهر رو بچرخیم. و چقدر خوشحالم که شد 1200 بت.

بچه‌ها صبح رفتن یه صبحونه مفصل زدن اما من خوابم میومد حسابی. درنتیجه طبق معمول خواب رو ترجیح دادم. ساعت 9 بود که یک ون اومد دنبال‌مون و دیدیم تقریبا تور اختصاصیه. فقط ماییم و یه مادر و دختر آلمانی که خیلی هم اهل معاشرت نبودند.

اول رفتیم به یه باغ پرورش پروانه، از اون دیدنی‌هایی بود که فقط می‌ذاریم توی تور تا پُر شه و خودمون هم می‌دونیم که وقت تلف کردنه. تنها دست آوردی که داشتیم این بود که موقع سوار شدن به وانت پای نازلی پیچید و کل روز رو براش دردآور کرد. بعدش مسیر رو رفتیم تا رسیدیم به مزرعه پرورش فیل.

ما اول دقت نکرده بودیم که توی تور نوشته بود فیل سواری. وقتی پیاده شدیم دیدیم قضیه اینه که باید سوار فیل بشیم اما ما از سال قبل که توی هند سوار فیل معبد شده بودیم قرار گذاشته بودیم دیگه سوار این حیوون جذاب و دوست داشتنی نشیم.

خلاصه که به جای سواری، رفتیم با فیل ها بازی کردن و غذا دادن و دوست شدن. تجربه غذا دادن به فیل از اون حس‌هاییه که یادت می‌مونه. مخصوصا وقتی که گوش‌هاش رو به نشونه تشکر تکون میده.کلا این روزها حرکت‌هایی برای حمایت از حقوق فیل‌ها راه افتاده که گردشگرها رو ترغیب میکنه به جای فیل‌سواری برند به مراکزی که از فیل‌های پیر و آسیب‌دیده حمایت و نگه‌داری می‌کنند.

ترکینگ در مسیر آبشار

یک ساعت زمان داشتیم. درنتیجه رفتیم کنار رودخونه و کمی لش کردیم و از منظره بی‌نظیر کوه‌ها لذت بردیم.

مقصد بعدی‌مون جایی بود که ابتدای مسیر پیاده‌روی به سوی آبشار بود. ناهار رو زدیم و راه افتادیم. نازلی کمی براش راه رفتن سخت بود اما میزان پایه بودن این آدم تا حدیه که بالاخره هرجور شده خودش رو تا انتهای مسیر رسوند.

مسیر پیاده روی در حدود 1.5 ساعت بود و خیلی سبک. دو سه بار از رودخونه گذشتیم و رسیدیم  به یه آبشار خوشگل که با اینکه توی فصل کم آبی بود اما حسابی خروشان بود. از فرط گرما زدیم به حوضچه جلوی آبشار و رفتیم زیرش و کلی حال کردیم. مسیر برگشت رو سریع‌تر اومدیم و رفتیم به سمت آخرین فعالیت‌مون.

رودخانه نوردی در چیانگ مای

قرار بر این بود که توی رودخونه رفتینگ داشته باشیم. اما سطح آب به شدت پایین بود و رفتینگ معنایی نداشت. درنتیجه تورلیدرمون برامون تیوب‌سواری ترتیب داد. قضیه اینه که شما سوار تیوب میشی و میری تو رودخونه به امون خدا. البته یه راهنما هم همراه‌مون بود که یه جاهایی کمک می‌کرد ، اما خب در واقع خودت بودی و خودت. از اون تجربه‌هایی بود که ایمنی توش صفر بود اما خب هیجان‌انگیز بود. چندین کیلومتر رو توی رودخونه رفتیم. به پایین دست رود که رسیدیم دیدیم یه قایق بامبو منتظرمونه تا بامبو سواری رو هم تجربه کنیم. بامبو به شدت نرم روی آب حرکت میکنه و خیلی حس آرامش بخشی داره.

یکی از صحنه‌هایی که به هیچ‌وجه فراموشم نمیشه وقتی بود که روی بامبو بودیم و از کنار یه فیلی که داشت توی آب حمام میکرد گذشتیم. ما توی رودخونه بودیم، روبرومون منظره کوه و جنگل  و ابرهای سفید، و پا به پای ما یه فیل کهنسال داشت به همراه فیل‌بان نوجوونش کنار رودخونه قدم میزد. مجموعه این تصاویر از اون حس‌های لذت بخش بود که به کل سفر می ارزید.

بعد از همه این تجربیات برگشتیم و در حدود ساعت 5 هتل بودیم. بارها هنوز هم نرسیده بود و ما که قرار بود فرداش بریم به سمت پای، دیگه نا امید شده بودیم.

اونقدر خسته بودیم که یه دوش گرفتیم و ولو شدیم. ساعت حدود 7:30 بود که در اتاق رو زدن. رفتم دیدم کسی نیست اما از پایین یه صداهایی میاد. با هیجان رفتم پایین و دیدم بـله، بالاخره بارها رو آوردن. میزان شادی بچه‌ها وصف نشدنی بود که بعد از سه روز به وسایل‌شون رسیدن.

اما تجربه جالبی که برای همه‌مون داشت این بود که دیدیم با کمترین میزان لباس هم میشه سفر رو گذروند. فقط کافیه هر یکی دو روز یکبار لباس‌ها رو بشوری. اینجوری خیلی دستت برای کم‌کردن حجم و وزن وسایل باز میشه.

در ادامه سفرنامه تایلند که قسمت اولش رو اینجا می‌‌تونید بخونید، راهی سفر به چیانگ مای، دومین شهر پرجمعیت تایلند در شمال این کشور شدم. ادامه این سفر رو با هم بخونیم.

بعد از شلوغی‌های آخر سال و استرس‌های فراوون، بالاخره روز سفر به چیانگ مای رسید.

با خودم قرار گذاشته بودم که سبک سفر کنم. اولین سفر بک‌پکری که رفته بودم چین بود. یه کوله 21 کیلویی برده بودم به همراه دوربین و لنز و نصف تلسکوپ که خودش یه ساک 10 کیلویی بود. بگذریم که خب 4-5 کیلوش چادری بود که فقط یکبار به کارمون اومد اما در هرحال خیلی زیاد بود. وقتی برگشتم تا 2-3 ماه شونه هام درد می‌کرد.

بیشتر بخوانید: چک‌لیست وسایل سفر

هر سفری که رفتم سعی کردم حجم وسایلم رو کم و کمتر کنم. مدت‌هاست که به این نتیجه رسیدم هرچه کوله بزرگتره، شخص تجربه کمتری توی سفر داره. این روزها که کوله‌گردی باب شده رفقا حس می‌کنن هرچی کوله بزرگ‌تر باشه و وسایل بیشتری به خودشون آویزون کنن نشان از حرفه‌ای‌تر بودن‌شونه. این بود که لباس‌ها رو کم و کمتر کردم. برای این سفر یه کوله با حجم 28 لیتر که بیشتر برای مسیرهای یک تا دو روزه استفاده میشه برداشتم که سرجمع شد 7 کیلو. 1.5 کیلو هم کوله شهریم بود که شامل کتاب لونلی پلنت و پاسپورت و بالش و این چیزها میشد. بارها رو برداشتم و زدم به راه.

بیشتر بخوانید: انتخاب کوله مناسب سفر

آغاز سفر به چیانگ ‌مای

طبق معمول با اسنپ رفتم تا فرودگاه که کلی قیمتش ارزون‌تر بود. وقتی رسیدم و رفتم توی صف ملت یه جور عجیبی نگاهم می‌کردن. آدم هایی که هرکدوم یه چمدون بزرگ دستشون بود با حیرت به کوله کوچیک من نگاه می‌کردن. حتی مامور Check-in هم پرسید: همین؟ بعد کلی دقت کرد تا مقصد نهایی رو متوجه شد، تقریبن سه بار تاکید کردم که چیانگ‌مای و حتی کد سه حرفی فرودگاه رو هم گفتم که اشتباه نکنه.

خلاصه کارت پرواز رو گرفتم و رفتم نشستم تا وقت حرکت برسه.

توی عوالم خودم بودم که گوش‌هام به حرف های پشت سری‌ها تیز شد.

• داداش آجیل بزن کمر پر کنه… گرفتم برای پرواز. میدونی که؟ مشروب مجانیه… ببینم اسپری آوردی که؟
• نه آخه خیلی اهلش نیستم یکم سختمه… راستی ببینم تو زنت نمیگه این چه کنگره‌ایه که هرسال تو تایلند برگزار میشه؟
• نه داداش فرستادمش پیش باباش اینا. پیچوندمش حسابی.

خلاصه با این صحبت ها بود که شک کردم نکنه من اشتباهی دارم میرم؟!

 

داستان پرواز در راه سفر به چیانگ مای

هواپیمایی Thai airways رو اولین بار بود تجربه می‌کردم و در کل می‌تونم بگم راضی بودم. هواپیمای نسبتا نوی 777 و خدمه با ادب و با لباس‌های رنگی خوشگل. چندین بار در طول مسیر پذیرایی کردند و سیستم سرگرمی‌شون هم پر از فیلم‌ها و سریال‌های به‌روز بود.

اما من در طول مسیر سفر به چیانگ مای به شدت استرس گرفته بودم. مثل بچه‌هایی که شب قبل امتحان‌شونه و احساس میکنن کم خونده‌ان. درنتیجه کشتم خودم رو ازبس فصل های مختلف لونلی پلنت رو ورق زدم.

هواپیما توی تهران حدود یک ساعت و نیم تاخیر داشت و کانکشن من توی بانکوک فقط حدود دو ساعت بود. نزدیک بانکوک که شدیم تقریبن مطمئن بودم که پرواز چیانگ‌مای رو از دست می‌دم. 10 دقیقه به پرواز بود که هواپیما نشست. سریع پیاده شدم و یه نفر رو دیدم که با تابلوی پرواز چیانگ‌مای ایستاده. به اون دوردست‌ها اشاره کرد و گفت: Run!

فکر نکنم لازم باشه بگم که با چه سرعتی توی فرودگاه می‌دویدم. تجربه پیدا کردن مسیرها توی فرودگاه خیلی کمکم کرد و زمان خرید واسه‌ام. وقتی رسیدم به گیت ورودی پرواز داخلی، تقریبن نمی‌تونستم حرف بزنم دیگه.

مامورین تای ایرویز با لبخند کمکم کردن که برگه ورود (که به برگه مهاجرت معروفه) رو پر کنم و سریع برم برای مهر ورود. دوباره از اونجا هم دویدم و در کمال ناباوری به پروازم رسیدم. توی پرواز بی‌حال بودم رسما از فرط خستگی. هواپیما بلند شد و من یک‌ساعت بعد در فرودگاه چیانگ مای بودم.

 

اولین برخورد با چیانگ مای

وقتی به فرودگاه رسیدم یکم رِیت صرافی‌ها رو نگاه کردم و کمی پول گرفتم. تقریبن هر دلار رو 35 بَت حساب می‌کردن. اول قرارمون این بود که من وایسم تا بچه ها برسن اما تا اینترنت‌ام وصل شد، دیدم گفته‌ان که تو برو هتل ما هم میایم. اومدم بیرون و شروع کردم قدم زدن. اول دلم می‌خواست پیاده برم اما دیدم خب بهتره اول برم هتل شاید اتاق حاضر بود.

یکم بالا و پایین کردم و با یه توک‌توک چونه زدم و رفتم سمت هتل. توک توک‌های تایلند از ریکشاهای هند مدرن‌تر و راحت‌ترن. اما سه نفر بیشتر جا ندارن و اگر بخوای دوتا بگیری همون بهتر که تاکسی بگیری. هتل‌مون توی یه کوچه‌ی محلی در شمال شهر باستانی بود. چسبیده به معبد چیانگ‌مَن.

رفتم تو و دیدم ملت دارن صبحانه می‌خورن. یه آقای لاغری اومد سلام کرد و گفت که الان میگم مسئولش بیاد. رفت و با یه خانم تایلندی اومد که باردار بود. میزبان‌مون اسمش “سوم Som” بود. بعدن فهمیدم اون آقاهه هم اسمش “بیت Beat” هستش و همسر خانم سوم و پدر بچه است. اومده تایلند و موندگار شده.

دوتایی‌شون خیلی مهربون و کار راه انداز بودن. به شدت کمک میکردن و بیت هم حسابی حواسش به رعایت‌شدن قوانین هتل بود. بهم گفتن که اتاق هنوز حاضر نیست. درنتیجه وسایلم رو گذاشتم و زدم بیرون.

 

پرسه در چیانگ مای

سر ظهر بود و شهر خاموش. برخلاف انتظاری که از شمال داشتم هوا به شدت گرم بود. اولین کاری که کردم رفتم یه مغازه و یه سیم کارت خریدم با 4.5 گیگ اینترنت که در حدود 300بت در اومد. اما به شدت می‌ارزه به نظرم. میزان استفاده ای که از اینترنت برای مسیریابی و سرچ کردن جاذبه ها و غیره میشه خیلی بیشتر از این ها می‌ارزه.

شروع کردم راه رفتن توی شهر قدیمی و سرک کشیدن به معابد. معماری معابد برام نو و بی‌بدیل بود. سقف‌های طبقه‌ای که سبکش با معابد چین کامل فرق داشت. گنبدهای لاغر و شیپوری و سر به فلک کشیده که غالبا طلایی رنگ بودند. توی هرکدوم هم یه بودای اصلی و چند ده تا بودای ریز و درشت دیگه بود که کاهن‌ها داشتن جلوشون عبادت می کردن.

رفتم و رفتم و قدم زدم تا جهات و خیابون های اصلی شهر دستم بیاد. رفتم به سمت دروازه شرقی که این روزها به Phae Gate معروفه. جلوی دروازه یه محوطه بزرگ بود پر از کبوتر که از دست مردم دونه می‌خوردن. کمی اونجا نشستم و دیگه نزدیک ساعت 1 بود که رفتم هتل. اتاق رو گرفتم و منتظر شدم تا از بچه ها خبر بشنوم.

دانی که چیست دولت؟ دیدار یار دیدن

وقتی هم‌سفرها رسیدن پیام دادن که دارن میان و منم هیجان‌زده رفتم سر کوچه وایسادم که مسیر رو گم نکنن. بعد از حدود نیم ساعت دیدم یه تاکسی با شیشه‌های دودی اومد و رفت تو کوچه و جلو هتل ایستاد و رفقای جان ازش پیاده شدن. دویدم سمت‌شون و آنچنان بغل‌شون کردم که تمام این یک‌سال دلم می‌خواست. اولین کامنت بچه ها اما عالی بود: “چقــــــــدر چاااااق شدی!” ساعت ها توی راه بودن با دو تا کانکشن و حسابی خسته. از اون مهم‌تر اینکه سفر ابتدای راه باهاشون خوب تا نکرده بود و بارهاشون نرسیده بود به مقصد.

 

داستان بار در پروازهای کانکشن‌دار

درواقع یک تجربه خوبی شد که بد نیست شما هم بدونید. بچه ها قرار بود با ایرکانادا بیان تورنتو و از اونجا با China-southern بیان گوانگجو و بعد چیانگ مای. مامور ایرکانادا میگه که بارهاتون مستقیم میاد چیانگ مای. حتی بچه‌ها دوباره سوال می‌کنن و طرف شروع می‌کنه به مسخره کردن که انگار تا حالا سفر نداشتین و اینا. بچه ها هم با خیال راحت میان تورنتو.

توی فرودگاه بین المللی میگن بارهاتون کو پس؟ شما خودتون باید بار رو از فرودگاه داخلی می‌گرفتین و می‌اومدین اینجا تحویل می‌دادین. خلاصه وقت هم نبوده و بچه ها مجبور می‌شن بدون بار سوار بشن و فقط یه فرم پر کنن که ایرکانادا پیگیر کارشون بشه.

خلاصه اینکه وقتی پروازتون کانکشن داره، حتمن روی تگِ بار رو بخونین. یه عبارت سه حرفی هست که اسم فرودگاهیه که بارتون میره اونجا و باید تحویلش بگیرین. حتمن چک کنید که با فرودگاه مقصدتون یکی باشه. مثلا حروف اختصاری فرودگاه امام خمینی IKA است. لیست حروف اختصاری فرودگاه‌ها رو می‌تونید از اینجا پیدا کنید.

خوشبختانه چیانگ مای که رسیده بودن گفتن بارها تو راهه و هفت شب میارن دم هتل.

حالا بچه ها بودن و یه دست لباس گرم که به کارشون نمی اومد و نهایتا یه دونه تی شرت. از اونجایی که همه خسته راه بودن یه چرت زدیم تا بارها برسه. ساعت هفت رفتیم پایین و از سوم خواهش کردیم زنگ بزنه و پیگیری کنه که فهمیدیم اصن معلوم نیست بارها کی برسه. دیگه شب شده بود و ما هم زدیم بیرون برای شام و گردش توی فضای شبانه شهر. قبلش البته تور فردامون رو رزرو کردیم.

 

اولین تجربه گشت شبانه در سفر به چیانگ مای

سوُم بهمون پیشنهاد کرد که بریم خیابون بالای دیوار شمالی و اونجا غذا بخوریم. خدا پدرش رو بیامرزه. بهشتی بود برا خودش. انواع و اقسام غذاهای تایلندی تو دکه‌های مختلف. حسابی اول چشم چرونی کردیم و بعد نشستیم به خوردن یه پرس برنج و گوشت خوک که به طرز باورنکردنی ای خوب پخته و مزه‌دار شده بود.

بعدش قدم زنون رفتیم سمت Night Bazaar که سمت شرق شهر باستانیه. خیابون منتهی به بازار پر از بارها و کافه های مختلف بود که توریست ها توش پر بودن. کم‌کم داشتیم نا امید می‌شدیم که رسیدیم به یه تقاطع و دیدیم چه خبره. خیابون پر از دکه‌هاییه که چیزهای مختلف می‌فروشن و توریست‌ها هم توشون وول می‌خورن. زدیم به بازار و حسابی حال کردیم.

اسموتی، نوشیدنی بهشتی تایلند

یکی از چیزهایی که توی تایلند باید خودتون رو باهاش خفه کنید اسموتیه. اسموتی شامل میوه‌های انتخابی شما و کمی یخ میشه که با هم ریخته می‌شن توی میکسر و یه معجون سالم و بی‌نظیر خوشمزه می‌شن. البته که بد نیست یه نگاهی به فروشنده و شرایط دکه‌اش بندازین، چون یخ‌ها می‌تونه آلوده باشه. اما ما که به مشکل دل درد و اینا برخورد نکردیم.

جذابیت اصلی قضیه اینه که این اسموتی‌ها هم خیلی زیادن و برای دو نفر کافی و هم خیلی ارزونن، یعنی در حدود 30 تا 40 بت، درنتیجه می‌تونید هنر خودتون رو در ترکیب طعم‌های مختلف محک بزنید. بهترین ترکیبی که من خوردم آناناس و توت فرنگی بود. موز اسموتی رو خفه می‌کنه و دراگون فروت هم کاملن بی مزه است. اینا تجربیات من بود. خلاصه که توی سفر به چیانگ مای نباید تجربه این اسموتی‌ها رو از دست بدید.

دیگه آخرهای شب بود که خسته و کوفته رفتیم هتل و خوابیدیم به امید تور زیپ لاین فردا

تجربه زیپ لاین در سفر به چیانگ مای

سُوم گفته بود که اگر با اولین تور یعنی ساعت 7:30 بریم برامون تخفیف خوبی می‌گیره. خب ما هم گوش کردیم. صبح اول وقت زدیم بیرون و سوار یه ون سفید شدیم که منتظرمون بود. کلن 9 نفر بودیم و تا مقصد تقریبا هیچ کس اونقدری بیدار نشده بود که با بقیه حرف بزنه.

به محل کمپ که رسیدیم نشستیم دور یه میز و مراسم معارفه انجام شد. فهمیدیم همسفرهامون یه زوج هلندی، دو تا دختر چینی و یه دختر آمریکایی چینی تبار هستند.

وقتی در مورد زیرساخت گردشگری صحبت می‌کنیم منظورمون دقیقا اون چیزیه که توی تایلند هست و اینجا نیست. بدون اغراق از هرچیزی که فکرش رو بکنید در صحیح‌ترین و پایدارترین حالت ممکن دارن درآمدزایی می‌کنن. تفاوت اینه که ما از جنگل‌هامون به عنوان معدن چوب استفاده می‌کنیم و اونها اومدن روی درخت‌های بلند و استوارشون تجهیزات نصب کردند و به صورت پیوسته دارن ازش پول در میارن. برای ما 9 نفر یه تیم 5 نفره اختصاص داده شده بود که در تمام مسیر آدم‌ها رو همراهی و راهنمایی می‌کردند. توی سفر به چیانگ مای این در دسترس‌بودن خدمات گردشگری خیلی به چشمم اومد.

ایمنی مقدم بر هر چیز دیگه است

خلاصه هارنس‌ها رو پوشیدیم و شروع کردیم به تارزان بازی. معمولا یکی دوتا زیپ لاین اول کمی ترسناکه اما کم کم که بهش اطمینان می‌کنی شروع می‌کنی به لذت بردن از تجربه‌ات، از مناظر و از آدرنالینِ رهاشدن توی ارتفاع‌های چند ده متری.

البته که این مسیر فقط زیپ لاین نبود. مجموعه‌ای بود از انواع و اقسام کارهای هیجان انگیز. از پل معلق و تور بگیر تا مسیرهای صعب‌العبوری که هر لحظه ممکن بود ازشون بیفتی. یکی از بهترین تجربیاتش هم سقوط آزاد از ارتفاع 40 متری بود که دیگه ته آدرنالین بود برای من.

مهمترین چیزی که نظر من رو به شدت جلب کرد میزان رعایت نکات ایمنی بود. توی هر حرکت همیشه یه حمایت اضافی هم بهمون وصل بود. روی سکوی بعدی همیشه دو نفر آماده بودند تا تحویلت بگیرند. به محض جدا شدنت از سیم هم حمایتت رو می‌زدن به یه حلقه روی درخت که احتمال خطر رو به کمترین میزان ممکن برسونن. خلاصه که کارشون رو بلد بودن.

در طی مسیر کم‌کم با همسفرامون اخت گرفتیم و شروع کردیم از سرگذشت هم‌دیگه حرف زدن و دوست شدن. دختر آمریکایی‌مون از نیویورک اومده بود و حدود 2 ماه بود که در سفر بود. ماه اول رو همراه پارتنرش گذرونده بود اما بعد مشکلی برای همراهش پیش اومده بود و مجبور شده بود برگرده. برامون از شهر پای گفت و جاذبه‌هاش و بیشتر از پیش شیفته‌مون کرد.

یوسه و دوست پسرش (اسمش خیلی سخت بود یادم نمونده) اما بیشتر مثل ما بودند. کارمندهایی که تمام سال رو کار می‌کردند تا بتونن سفر کنن و به علایق‌شون برسن. یوسه به بچه ها درس میداد و دوستش کار شبکه میکرد. جالب این بود که شرکتی که من توش کار می‌کردم رو به خوبی می‌شناخت و کلی ازش تعریف می‌کرد.

خلاصه تا دم در هتل تو مسیر برگشت با هم‌دیگه گپ زدیم و از در و دیوار گفتیم. مثلن فهمیدم بازار مسکن توی هلند خیلی رو به رشده و از رییس جمهورشون راضی نیستن و هزارتا موضوع بحث دیگه.

بازگشت به چیانگ مای

با اینکه خودمون خیلی فعالیت نکرده بودیم و تمام کارها رو تیم همراه برامون انجام می‌داد اما به شدت خسته شده بودیم. اونقدری که وقتی داشتیم ناهار می‌خوردیم فهمیدیم تازه ساعت 11:30 هستش. ناهار معمولی و مجموعه ای از برنج و نودل و غذاهای تایلندی دیگه بود.

حدود ساعت 2 بود که رسیدیم به هتل و با کلی شوق رفتیم که وسایل رو تحویل بگیریم اما متاسفانه خبری از بارها نبود. سلانه سلانه رفتیم تو اتاق و قرارمون این بود که کمی استراحت کنیم و بریم معبد بالای شهر رو ببینیم اما خواب امون‌مون نداد.

اولین بار سال ها پیش بود که برق چشم‌های دوستم، علی شجاعی وقتِ تعریف از سفرنامه تایلند، منو مدهوش کرد. تا قبل از اون من هم مثل اکثر آدم ها تایلند رو فاحشه خانه‌ای به وسعت یک کشور می‌دونستم. بعدها بود که کم‌کم فهمیدم پشت اون چهره کریه که ازش می‌شناسیم یک بهشت خوابیده. سفرنامه سفر به تایلند رو در چند قسمت نوشته‌ام که به مرور منتشر خواهد شد. این سفر اواخر اسفند سال 1395 انجام شده. درنتیجه وقت صحبت از قیمت‌ها دقت کنید که دلار 3هزار تومان بوده.

 

مقدمات سفر به تایلند

نوروز 94 بود که چهارتا از دوستانم یعنی رویا، کیمیا، مصطفا و عباس همزمان سفرنامه تایلند می‌نوشتند و من رو بیش از پیش دیوونه می‌کردن. اون روزها من تور می‌بردم و درست همزمان با سفر اون‌ها آخرین و بدترین تورم رو با یه آژانس طبیعت‌گردی برگزار می‌کردم که توش هتل جابه‌جا رزرو شده بود و برنامه سفر ایراد داشت و چندتا مسافر ناسازگار هم به پستم خورده بودند. هر روز که پستی ازشون می‌دیدم به خودم فحش می‌دادم که چرا خودم رو اسیر این تور مزخرف و آدم های عجیبش کردم. بگذریم.

در طول سال بود که یواش یواش عزمم برای سفر قوی‌تر شد. کم و بیش درباره‌اش می‌خوندم و هرجا حرفی ازش بود گوش‌هام تیز می‌شد. اولین قدم برای یک سفر خوب به نظرم انتخاب همسفرهای خوب و همراهه. این بود که ایده‌ام رو با سه تا از دوستانم که قبلا باهاشون در گرجستان و هند همسفر شده بودیم مطرح کردم و به شدت ازش استقبال شد.

برنامه‌ریزی‌های اولیه برای سفر به تایلند

اولین تاریخی که قرار بود بریم تعطیلات آذر بود.

داشتیم کارها رو پیش می‌بردیم اما مهم‌ترین مساله این بود که همسفرها توی کانادا می‌تونن بیان یا نه. تا قبل از اون من شروع کردم سلسله قرارهای مصاحبه‌ام رو با بچه هایی که تایلند رفته بودن انجام دادم و جذابیت‌های سفر رو از دید هرکدوم‌شون بررسی کردم.

آخه می‌دونید، دید و تجربیات هر نفر از سفر کاملا با نفر بغل دستیش فرق داره. یه نفر عاشق بانکوک بود و یه نفر ازش متنفر بود. یه نفر سوخوتای رو می پسندید و یه نفر دیگه آیوتهایا. درنتیجه باید همه جوانب رو می‌سنجیدم و بعد برنامه سفر رو می‌ریختم.در گیر و دار مقدمات سفر بودیم که معلوم شد اون تاریخ وسط امتحانات بچه‌هاست و امکان سفر نیست. همگی دمق شدیم و تایلند یک بار دیگه ازمون دور شد.

برنامه‌ریزی مجدد برای سفر به تایلند

شما به قضیه انرژی فرستادن به کیهان و این که اون چیزی رو که بخوای، حتما انجام می‌شه اعتقاد دارید؟ خب مهم نیست چون من هم اعتقاد ندارم. درنتیجه تمام تلاشم رو کردم که ببینم میشه تاریخ دیگه‌ای رفت یا نه.

نوروز با اینکه زمان بسیار خوبی برای سفر کردن ما ایرانی‌هاست، اما وسط امتحانات میان ترم خارج نشین‌ها  محسوب می‌شه. معادله سختی بود. 5 نفر از تهران که مشکل مرخصی داشتن و 3 نفر از کانادا که مشکل امتحان! حالا این وسط علایق متفاوت هم خودش قوز بالا قوز شده بود. هماهنگی این همه نفرات کار سخت و طاقت فرساییه. باور کنید.

بعد از بحث و جدل های فراوون تصمیم به این شد که تبدیل به دو گروه بشیم. گروه اول که شامل من و نینا و نازلی و سعید می‌شد از 10 روز قبل از عید شروع می‌کردیم و سفر رو به پوکت ختم می‌کردیم. قرار بر این شد که مهدی و مریم و زینب و هومن هم اونجا بهمون ملحق بشن که دور هم باشیم.

انتخاب بهترین زمان برای پرواز

یکی دیگه از دلایلی که باعث شد من از 20 اسفند سفر کنم قیمت بلیت بود. برعکس چیزی که ما انتظار داریم ایرلاین های خارجی ابله نیستن و میدونن که ما ایرانی ها در نورورز سفر می‌کنیم. درنتیجه قیمت هر پروازی که توی اون ایام یک سرش ایران باشه به طرز عجیبی بالا میره. برای سفر به تایلند، پروازی رو که در حالت عادی با حدود 2 تومن می‌شد خرید توی عید میرسید به 3.5 میلیون تومن. خب چه کاریه؟ مرخصی رو برای همین گذاشتن دیگه.

تجربه خرید بلیت از سایت‌های ایرانی

یه تجربه خوب دیگه هم که داشتم در مورد خرید بلیت بود. پارسال موقع سفر به هند، پدرمون در میومد تا از سایت های خارجی مثل Kayak یا SkyScanner پروازها رو پیدا کنیم، هزینه رو با نرخ دلار هی حساب کنیم و بعد بدون آشنایی با فرآیندهای پرداخت آنلاینِ اجنبی‌ها و با استفاده از کارت اعتباری دوستای خارج نشین پروازها رو بخریم و دل‌مون تو دست‌مون باشه. امسال خیلی راحت رفتم سراغ سایت های علی بابا و فلایتیو و الی گشت و پرواز رو پیدا کردم.

جالب این بود که توی فلایتیو پرواز از کایاک ارزون‌تر بود. درنتیجه خیلی راحت و با استفاده از کارت بانکی خودم بلیت رو خریدم و وارد جذاب‌ترین بخش سفر یعنی اطلاعات جمع کردن و ریختن برنامه سفر شدم.

اگه دوست دارید بدوید چطور می‌تونید بلیت ارزون پیدا کنید اپیزود شانزدهم رادیو جولون رو گوش کنید.

 

برنامه‌ریزی سفر به تایلند

اولین چیزی که از تایلند نظر آدم رو جلب میکرد این بود که هیــــــــچ کسی نبود که از اونجا خوشش نیومده باشه. همه از کیفیت خدمات گردشگری، امکانات و به خصوص مناظر به شدت تعریف می‌کردند. درنتیجه لحظه به لحظه هیجان من برای این سفر بیشتر می‌شد.

پارسال که توی سایت booking.com برای هند دنبال هتل می‌گشتم به زور هتلی با امتیاز 8 پیدا می‌کردم که قیمتش هم معقول باشه. توی تایلند رقابت بین 9 تا 9.8 بود و این یعنی خیلی خوب. درنتیجه پیدا کردن ارزونترین و در عین حال با کیفیت ترین هتل یا هاستل خیلی سخت میشد.

با مقاله‌هایی که توی اینترنت از آدم‌های اهل سفر خوندم و تجارب دوستانم تصمیم گرفتم سفر رو از شمال شروع کنم و بعد بیام بانکوک و بعد سفر رو به پوکت ختم کنم. این بود که اولین مقصدمون شد چیانگ مای.

اول تیرماه 1399 قراره خورشیدگرفتگی حلقوی داشته باشیم. توی این نوشته می‌خوام یکم درباره این کسوف حلقوی 1 تیر و کلا کسوف و خسوف صحبت کنیم. آخر متن هم مکان برگزاری برنامه‌های عمومی رصد رو تا روز کسوف اول تیر به‌روز می‌کنم.

 

کسوف یا خسوف؟ مساله این است.

بیاید همین اول به یکی از بنیادی‌ترین سوالات بشریت بپردازیم. خسوف یا کسوف؟

این جمله رو همه‌‌تون بارها شنیدید که خسوف یعنی ماه‌گرفتگی و کسوف یعنی خورشیدگرفتگی. اما آیا یادتون مونده؟ مسلما نه.

حق هم دارید. آخه چرا باید این دوتا اینقدر به هم شبیه باشند؟ به نظر من تازه شکر کنید که توی عربی قبل‌ترها به هر دو کسوف می‌گفتند و اون‌وقت بوده که باید خر می‌آوردی و باقالی بار می‌کردی.

من خودم همیشه از این قائده استفاده می‌کنم که این دو تا با هم نسبت عکس دارند. یعنی که خورشید که «خ» داره پس کسوف «خ» نداره. ماه «خ» نداره پس خسوف میشه ماه‌گرفتگی. این رو چندبار از روش بنویسید تا ملکه ذهن‌تون بشه.

 

خورشیدگرفتگی و ماه‌گرفتگی چرا اتفاق می‌افتند؟

همه این داستان‌ها زیر سر سه تا کره آسمونیه. زمین، ماه و خورشید. سیستم گردش این‌ها به دور هم‌‌دیگه جوریه که گاهی توی یه راستا قرار می‌گیرند و اون‌وقته که کسوف یا خسوف اتفاق می‌افته.

ماه توی هر 27 تا 29 روز یه بار دور زمین می‌چرخه. اما زاویه چرخشش با محور زمین و خورشید یه 5 درجه ای اختلاف داره. اینه که فقط یه وقت‌های خاصی پیش میاد که درست از جلوی خورشید یا از توی سایه زمین رد بشه.

توی عکس پایین شرایط وقوع خسوف و کسوف رو می‌‌تونید ببینید.

موقع خورشیدگرفتگی چه اتفاقی توی طبیعت می‌افته؟

این دلیل علمی قضیه در ساده‌ترین شکل ممکن بود. اما بیاید چندتا نکته کاربردی بگم بهتون.

یه چیزی که باید دقت کنید اینه که خورشیدگرفتگی حلقوی یا کلی فقط در زمانی که ماه نو (محاق) داریم اتفاق می‌افته. این یعنی همون اول ماه قمری. از اون‌ور ماه‌گرفتگی هم فقط شبی که ماه کامل باشه اتفاق می‌افته.

نکته بعدی اینه که موقغ خورشیدگرفتگی کامل، آسمون مثل دم غروب میشه و گرگ و میشه. اگه یکی گفت مثل شب تاریک شد داره باهاتون شوخی میکنه. اما وقت خورشیدگرفتگی کامل یکسری اتفاقات باحال می‌افته. مثل اینکه بعضی از سیارات و ستاره‌های پرنور رو میشه دید. یا مثلا پرنده‌ها شروع می‌کنند به پروازکردن و آواز خوندن چون فکر میکنند شب شده. خلاصه که خیلی فضای جالبیه.

اینجا می‌تونید حال و هوای من رو وقت خورشیدگرفتگی کامل ببینید.

 

خورشیدگرفتگی حلقوی چیه و چه وقت‌هایی اتفاق می‌افته؟

در حالت عادی، اندازه ظاهری ماه و خورشید توی آسمون باهم برابره. اولین چیزی که به ذهن آدم میرسه اینه که خب اندازه خورشید که خیــــــلی بزرگتره پس چرا؟ این قضیه هم به خاطر فاصله است. ماه توی فاصله حدودی 340هزار کیلومتری ماست اما خورشید توی فاصله 150میلیون کیلومتری. درنتیجه با اینکه خورشید حدود 400برابر از ماه بزرگتره اما هم‌اندازه دیده می‌شند. عجایب!

اما یه وقت‌هایی هست که فاصله ماه از زمین دورتره و اندازه‌اش یه کم کوچک‌تر میشه. توی این شرایط ماه میاد جلوی خورشید اما نمی‌تونه همه‌اش رو بپوشونه. به این حالت می‌گند خورشیدگرفتگی حلقوی. حلقه آتش و تمثیل‌هایی از این دست. به نظر من اون حلقه‌ای که «برای حکومت بر همه‌گان» ساخته شده این حلقه است. حلقه یگانه جلوی این حلقه هیچ نیست. (اگر متوجه این بخش نشدید سخت نگیرید. احتمالا مثل من دیوانه دنیای ارباب حلقه‌ها نیستید)

کسوف اول تیر هم از همین دسته کسوف حلقوی است.

یکی دیگه از فرق‌های ماه‌گرفتگی و خورشیدگرفتگی اینه که سایه زمین چندبرابر اندازه ماهه. درنتیجه ماه وقتی وارد سایه میشه یکی دو ساعتی اون تو هست و همه کسایی که از سمت شب زمین ماه رو می‌بینند می‌تونن خسوف رو هم ببینند.

اما سایه ماه نسبت به زمین خیلی کوچکه. اینه که فقط اهالی به منطقه خاص از زمین می‌تونند خورشیدگرفتگی رو کامل (یا حلقوی) ببینند. به اون منطقه می‌گند نوار گرفت یا مسیر گرفت.

 

رصد خورشیدگرفتگی حلقوی 1 تیر در ایران

توی خورشیدگرفتگی حلقوی اول تیر ما به اندازه 40 کیلومتر بدشانسی آوردیم و مسیر گرفت از نزدیکی ایران رد میشه و نه از خود کشورمون. درنتیجه برای دیدن خورشیدگرفتگی حلقوی باید به کشورهایی مثل عمان یا اتیوپی یا هند و چین سفر می‌کردیم. اما خب وضع ایران هم اونقدرها بد نیست.

توی جنوب شرقی ایران، یعنی جایی مثل پسابندر خورشید در حدود 98 درصد می‌گیره. درسته که باز هم یه هلاله و کامل نیست اما خداییش خوبه دیگه. ناشکر نباید بود. واسه همینه که اگه حدفاصل 31 خرداد تا 2 تیر توی منطقه چابهار بودید به هرکس سلام کنید احتمالا جزو منجم‌های ایرانه.

بیشتر بخوانید: اگه قصد سفر برای دیدن خورشیدگرفتگی رو دارید شاید این لیست وسایل سفر به دردتون بخوره.

توی شهرهای مختلف ایران می‌تونید خورشیدگرفتگی حلقوی 1 تیر رو به صورت جزئی و با درصدهای مختلف ببینید. توی این نقشه اگر روی نقشه کلیک کنید بهتون میگه که دقیقا خورشید توی منطقه شما چند درصد میگیره.

هشدار! مراقب چشم‌هاتون باشید.

یادتون باشه که برعکس خورشیدگرفتگی کلی، توی خورشیدگرفتگی جزئی، حتی تا حدود 90درصد هم آسمون تاریک نخواهد شد. پس در حالت عادی متوجه این قضیه نمی‌شید تا به خورشید نگاه کنید. اما صبر کنید. هرگز، هرگز نباید مستقیم به خورشید نگاه کنید.

برای دیدن خورشید در هر حالتی حتی زمان گرفتگی باید از فیلترهای مخصوص استفاده کنید. دم‌دستی‌ترین فیلترهای موجود در بازار اسمش است مایلار. فیلترهای مایلار شبیه یه ورقه نقره‌ای هستند که اگه از توشون نگاه کنید خورشید رو مثل یه توپ سفید بامزه، بدون نورهای اضافیش میبینید.

یادتون نره که به افسانه‌های محلی که میگن با سی‌دی یا فلاپی (کسی داره هنوز؟) یا شیشه دودگرفته میشه به خورشید نگاه کرد اعتماد نکنید. چشم‌تون مثل زمانی که به نور جوشکاری نگاه میکنید خواهد سوخت. با تفاوت چندصد برابر. به نظر دیدن خورشید حتی در زمان گرفته به چشم درد و عمل و آب مروارید نمی‌ارزه. مراقب چشم‌هاتون باشید.

کسوف اول تیر رو کجا ببینیم؟

این روزها دیگه توی هر شهر و دیاری گروه نجومی پیدا میشه. همه‌شون هم واسه این روز برنامه خواهند گذاشت. من سعی می‌کنم در روزهای آینده این بخش رو آپدیت کنم.

اولین برنامه‌ای که می‌تونم برای بچه‌های تهران معرفی کنم برنامه‌ایه که قراره توی باغ کتاب تهران برگزار بشه. چندتا از بروبچه‌ای نجومی قدیمی با یه تلسکوپ 10 اینچ از ساعت 9 صبح توی گذر فرهنگ باغ کتاب منتظرتون‌اند.

 

اگر رفتید و این خورشیدگرفتگی رو دیدید یادتون نره که هشتگ معروف موقع خورشیدگرفتگی رو استفاده کنید. می‌دونید چی بود دیگه؟

توی اپیزود اول رادیو جولون، علاوه بر روایت سفر به این کشور، از فرهنگ و رقص زیبای این کشور که بخشی از فرهنگ‌شونه گفتیم که می‌تونید از اینجا گوش کنید و بخونید.

اما تنوع رقص گرجی اونقدر زیاده که حوبه که توی این مقاله در مورد انواعش براتون بگم.

رقص توی فرهنگ گرجی به نوعی گرامی‌داشت زندگی و فرهنگ غنی و متنوع این سرزمینه. هر سبک از رقص گرجی نمایان‌گر خصوصیت‌ها و ویژگی‌های منطقه‌ایه که اون رقص در اون متولد شده. رقص‌های مناطق کوهستانی مثل Khevsuruli به‌طور کامل با رقص‌های مناطق معتدل‌تر مثل Davluri تفاوت داره. لباس رقصنده‌ها هم در این میون نقش پررنگی بازی می‌کنه. لباس هر رقص بسته به رسوم و فرهنگ اون منطقه و همچنین موضوع رقص فرق ‌می‌کنه. خیلی‌ها اعتقاد دارن رقص کمک شایانی به حفظ لباس‌های سنتی گرجستان کرده.

در ادامه چندتا از رقص‌های گرجی رو به صورت اجمالی معرفی ‌می‌کنم تا با آهنگ‌هایی که در متن پادکست سرزمین خاچاپوری شنیدید بیشتر آشنا بشید:

 

رقص khorumi

این رقص نمایانگر رشادت‌ها و قدرت جنگجویان منطقه آجارا در جنوب غرب گرجستان و در کناره دریای سیاهه. توی این رقص، داستان چند جنگ‌جوی اهل آجارا روایت ‌می‌شه که به دنبال پیدا کردن محل اتراق دشمن هستند. در پرده‌های بعدی شاهد هماوردطلبی و مبارزه جنگجویان، پیروزی، افتخار و مفاهیمی از این دست هستیم. این رقص سابق‌ بر این، با شرکت تعداد محدودی رقصنده اجرا ‌می‌شد اما امروزه به طور معمول در دسته‌های سی-چهل نفره اجرا ‌می‌شه.

رقص Kartuli

تمام رقص‌های گرجی درباره سختی و جنگ نیستند. رقص کارتولی نمایشی درباره ازدواجه. در این رقص مرد تمام مدت به زوج خودش خیره شده. انگار که توی این دنیا هیچ زن دیگه‌ای وجود نداره. مرد همیشه توی فاصله‌ای مشخص از معشوق قرار داره و با لمس‌نکردن او اخلاق‌مداری خودش رو نشون ‌می‌ده. در مقابل اما زن تمام مدت به پایین خیره شده تا حجب و حیای خودش رو به رخ بکشه. حرکت‌های زن توی این رقص خیلی نرم و با طمأنینه است. کارتولی جزو رقص‌های دشوار گرجی دسته‌بندی ‌می‌شه.

رقص Kazbeguri

این رقص بیننده رو با خودش به ارتفاعات شمال گرجستان ‌می‌بره. جایی که مردم با شرایط سخت و سرمای طاقت فرسا زندگی رو سر ‌می‌کنند. این رقص هم همون‌طور که انتطار ‌می‌ره نشان‌دهنده همون دشواری‌هاست. کازبگوری یه رقص کاملاً مردانه است و رقصنده خانم نداره.

رقص Acharuli

این رقص هم همون‌طور که از اسمش بر‌میاد از منطقه آجارا و باتومی نشأت گرفته. برعکس کارتولی، ارتباط عاشق و معشوق در این رقص نزدیک‌تر و صمیمانه‌تره و رقص به نوعی عاشقانه‌تر محسوب ‌می‌شه. آجارولی به دلیل لباس‌های پر رنگ و لعاب و حرکات و موسیقی شادش معروفه.

این‌ها فقط تعداد کمی از انواع رقص‌های محلی گرجستان محسوب میشه. پدیده‌ای که در زندگی رومزه خیلی از مردم گرجستان نقش پررنگی داره. ترکیب آوازهای منحصر به فرد گرجی با صدای سازهای کوبه‌ای و زهی و آوای خاص موسیقی گرجی به نوعی با این حرکات نمایشی تکمیل میشه.

رقص‌های گرجی نمونه‌ای از فرهنگ غنی منطقه قفقازه که توی اپیزودهای اول و پانزدهم رادیو جولون می‌تونید بیشتر ازش بشنوید.

بخش سوم: سفر به متسختا و جواری چرچ

در سفر گرجستان سری زدم به شهر شور و شراب، متسختا و جواری چرچ معروفش و حسابی توش جولون دادم. روایت سفر به متسختا رو با هم بخونیم. این سومین و آخرین بخش سفرنامه تفلیس و گرجستانه.

 

سفر به متسختا

صبح طبق معمول کمی دیر راه افتادیم چون رفقا شب قبلش دیر خوابیده بودن. خلاصه راهی سفر به متسختا Mtskheta و جواری چرچ شدیم. متسختا شهریه که کنار رود شکل گرفته و یکی از باستانی‌ترین شهرهای گرجستان محسوب میشه. در دوره های مختلف مخصوصا بعد از ورود مسیحیت پایتخت مذهبی و سیاسی پادشاهی گرجستان شرقی بوده.

 

جواری چرچ، کلیسای مقدس گرجستان

قبل از دیدن خود متسختا البته به جواری چرچ این شهر رفتیم. در شهرهای گرجستان رسم بر اینه که یک کلیسا بر روی بلندی‌های شهر می‌سازن که از قداست بالاتری برخورداره. این جواری چرچ‌ها (Jvari Church) در اکثر شهرها دیده می‌شن اما زیباترین و مهمترین‌شون همین جواری چرچ متسختا است. جواری در لغت به معنای صلیب مقدس است. کلیسا بر روی یکی از بلندترین تپه‌های منطقه ساخته شده و نمای بسیار زیبایی از متسختا و همین طور رودخانه های اصلی گرجستان داره.

درست در زیر پای این کلیسا و در کنار شهر، محل تلاقی دو رود اصلی کشور به نام های Mtkvari مِتکواری و Aragvi آراگوی است. دورنما به شدت زیباست و تا کیلومترها میشه منظره ها رو زیر نظر داشت. اما ماجرای جواری چرچ چیه؟ از اونجایی که لیدرامون سرشون شلوغ بود بذارید من یکم براتون وراجی کنم:

 

داستان ورود مسیحیت به گرجستان

در سال 313 بعد از میلاد، ارمنستان با راهنمایی‌های گریگور روشن‌گر اولین کشوری بود که مسیحیت رو دین رسمی خودش کرد. چندین سال بعد دختری به نام “نینو” که بعضی اعتقاد دارند دختر سرداری رومی بوده در کودکی به اورشلیم سفر می‌کنه. وقتی 14 سالش بوده در خواب مریم مقدس رو می‌بینه که بهش میگه سرنوشت تو راهنمایی و روشن‌گری مردم Iveri یا همون گرجستانه. خلاصه ایشون راه می‌افتن میان گرجستان و شروع می‌کنن به هدایت مردم.

کم‌کم پیروانی هم پیدا میکنه اما خب شاه Mirian مسلما وقعی نمی‌نهه. تا اینکه زنش مریض میشه و نینو شفاش میده اما باز هم ایمان نمیاره تا اینکه در جریان یک شکار کور میشه. همه بهش میگن به درگاه خدای سَنت نینو دعا کن. خلاصه دعا میکنه و شفا پیدا میکنه به این ترتیب گرجستان دومین کشوری میشه که مسیحیت رو دین رسمی خودش میکنه. (یه همچین روایتی رو در ارمنستان هم داریم. فقط من نمیدونم چرا خدا دعای این پادشاه ها رو سه سوت مستجاب میکنه اما ماها رو هیچ هم حساب نمیکنه. اختلاف طبقاتی در درگاه عرش الهی هم مثل اینکه جاری و ساریه)

خلاصه، روایت داریم که ایشون و سنت نینو یک صلیب چوبی را بر فراز بلندترین تپه منطقه برافراشته می‌کنند و بعدها در کنار این صلیب مقدس کلیسای معروف جواری یا جواری چرچ ساخته میشه و بعدها تبدیل میشه به یکی از مقدس ترین کلیساهای گرجستان.

 

اگر می‌خواید بیشتر در مورد متسختا و جواری چرچ و مسیرهای دسترسی به آن بشنوید، اپیزود پانزدهم رادیو جولون رو از دست ندهید: بر بلندای قفقاز (از تفلیس تا غرب گرجستان)

 

ادامه مسیر برای سفر به متسختا

جواری چرچ کلیسای به شدت زیبایی بود. یکی از جالب ترین اتفاقات اونجا این بود که یکسری ناقوس بیرون کلیسا بود که خب مسلمن هرکدوم معنا و مفهومی داشت. ماشالا هرکی میرسید یه بار این ناقوس ها رو میزد و یک راهب از کلیسا میومد بیرون و داد و بیداد میکرد که نزنین آقا نزنین.

از کلیسا راه افتادیم و سفر به متسختا رو ادامه دادیم. از روی رودخونه متکواری گذشتیم و رسیدیم به ورودی شهر. شهر رو به شدت زیبا حفظ کرده اند. سعی کردن معماری به صورت همون معماری سالیان گذشته حفظ بشه. روستا کاملh بر اساس توریسم گسترش و رشد پیدا کرده بود. جا به جا مغازه های صنایع دستی و یادگاری و رستوران و البته پر از شراب فروشی های معتبر. همین زیرساخت و حقاطت درست باعث شده که این شهر در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت بشه.

اصلی ترین جاذبه در سفر به متسختا بازدید از کلیسای جامع یا Svetitskhoveli Cathedral بود که ماجرای بسیار جالبی داشت.

 

روایت ساخت کلیسای متسختا

روایت شده که در زمان به صلیب کشیدن مسیح یکی از پیروانش به نام Elioz ردای عیسی رو به نشانه تبرک برمی‌داره و با خودش به گرجستان میاره. خواهرش Sedonia وقتی متوجه میشه که این ردای عیسی است و چه بلایی سرش اومده از فرط ایمان ردا رو به آغوش میگیره و درجا میمیره. بعد نمیتونن ردا رو ازش جدا کنن و مجبور میشن که به همراه اون دفنش کنن.

320 سال بعد که سنت نینو و شاه میریان داشتن گرجستان رو مسیحی می‌کردن تصمیم می‌گیرن که اینجا یک کلیسا بنا کنند اما خب کسی جای دقیق دفن شدن ردا رو نمیدونسته. یک شب سنت نینو خواب میبینه که یک مرد نورانی ستون چوبی مرکزی کلیسا رو که ازقضا هیچ‌کس نمی‌تونسته بلندش کنه رو حرکت میده و روی محل دفن شدن سدونیا قرار میده. بعد می‌بینن که به طور معجزه آسایی ستون سرپا شده و خلاصه یک کلیسا همونجا بنا می‌کنند.

این کلیسا امروزه اصلی ترین کلیسای مسیحیان ارتدکس گرجستانه. کشیش‌ها لباس‌های به شدت متفاوت و زیبایی دارن و برای ورود به کلیسا هم باید لباس‌تون کامل باشه. جالب اینکه مثل امامزاده‌های ما که چادر میدن، اینجا هم یکسری دامن و روسری بود که به زن ها و مردهایی که شلوارشون کوتاه بود میدادن. قیافه بچه ها با این دامن ها جذاب بود خیلی.

خوراک‌گردی در سفر به متسختا

اما بخش بسیار جذاب سفر به متسختا ناهار بود. همون‌طور که گفتم غذاهای گرجستان به شدت باب طبع ما ایرانی‌ها و به شدت خوشمزه است. شراب‌هاشون هم همینطور. اکثر شراب‌های گرجستان نیمه شیرینه و با شراب های معمول تلخ که همه جا هست متفاوت. ما هم یک می‌کده پیدا کردیم که صاحبش که ماشاالله وجناتش هم خوب بود انگلیسی و روسی رو فصیح صحبت می‌کرد. به شدت حال نمودیم و یک شراب پیدا کردیم 5 ساله و کاملن شیرین. قیمت؟ دست رو دلم نذارید آقا! 60تومن شد کلا. خلاصه دلم براتون از لحظات روحانی ناهار بگه که بر روی ابرها زندگی حس بهتری داره. مخصوصا وقتی با طعم چِکمِرولی (مرغ پخته شده در سس سیر) و شراب پنج‌ساله همراه باشه.

در خلال ناهار شاهد یک عروسی گرجی هم بودیم که بچه ها ماشالا چنان هجوم بردن سمت‌شون که داماد از ترسش عروس رو سریع سوار ماشین کرد و برد. خلاصه متسختا با رقص گروهی رفقا در پارکینگ شهر به پایان رسید) یکی اونجا فیلم گرفت ازمون، حالا اینکه توی یوتیوب هستیم یا نه رو نمیدونم(.

 

متروسواری در تفلیس

بعد از بازدید از جواری چرچ و سفر به متسختا، برگشتیم به تفلیس. اون‌روز بعدازظهر در اختیار بود چون شام رو مهمون تور بودیم. ما هم از فرصت استفاده کردیم و به توصیه علی رفتیم متروی شهر رو سوار شیم و باهاش بریم تا دم یکی از جاذبه‌های دیگه تفلیس. به دلیل اینکه رودخونه متکواری از وسط شهر می‌گذره ایستگاه های مترو مجبورن به شدت عمیق باشن. تقریبن همه ایستگاه ها چیزی بودن شبیه تجریش. سرعت پله برقی‌هاش در نوع خودش بی نظیر بود. اما قطارهاش یه فرقی داشت. به شدت باحال بود. قطارهای داغون، سرعت بالا. جوری که رسما آدم می‌ترسید. توی ایستگاه ها هم مثل اتوبوس هنوز قطار نایستاده درها باز میشد. خلاصه خیلی هیجان انگیز بود.

 

کلیسای سامبا تفلیس

از مترو اومدیم بیرون و رفتیم به سمت کلیسای اعظم سامِبا Sameba Trinity Cathedral که سومین کلیسای ارتدکس دنیا از لحاظ ارتفاع است. ایده اولیه ساخت کلیسا بعد از فروپاشی شوروی و استقلال گرجستان مطرح شد اما شش سال طول کشید تا یک طرح خوب پیشنهاد بشه و خلاصه ساختنش در سال 1995 شروع شد و در سال 2004 تموم شد. معماری به شدت زیبایی داره و تلفیقی از معماری قدیم گرجی و دوره بیزانسه. ارتفاع سقف تالار اصلی دقیقن به اندازه ارتفاع ساختمانه و گنبد با استفاده از گوشواره روی بنای 4ضلعی قرار گرفته. داخل کلیسا به طور اتفاقی موفق شدیم یک مراسم غسل تعمید رو هم ببینیم که خیلی جذاب بود. چیز دیگه ای که نظرمون رو جلب کرد این بود که راهبان مهم نیست از چه مذهبی هستند، همشون ماشالا از فرط چاقی در حال ترکیدنند.

شب آخر در تفلیس

بعد از کلیسا به سمت هتل برگشتیم و از اونجایی که من شام نخورده بودم و این موضوع رو تماااااام روز یادآوری می‌کردم رفتیم خدمت جناب معظم مک دونالد و تلافی شام دیشب رو درآوردیم. مک دونالد معبد دنیای مدرن ما بود چون تنها جایی بود که اینترنت پرسرعت خوب داشت و می‌تونستی هرچقدر که می‌خوای بشینی و استفاده کنی.

شب به همراه بچه ها به رستورانی ایرانی رفتیم که در اختیار خودمون بود. شام تفلیس همزمان شده بود با تولد سه تا از بچه ها. تولدشون رو حسابی جشن گرفتیم و همراه شام رقص گرجی دیدی و خودمون رقصیدیم و حال کردیم. اما متاسفانه وسط عیش و نوشمون برق رفت و یه چندین دقیقه‌ای در تاریکی به سر بردیم تا به کمک موتور برقی که دودش میومد توی سالن بقیه شب رو در روشنایی نسبی به پایان رسوندیم. شب خوبی بود و مطمئنم برای اون سه تا متولد هم شب خاطره انگیزی بوده.

 

---

سفرنامه تفلیس من تموم شد اما داستان‌های من با تفلیس و گرجستان به پایان نرسید. از همون سال 1392 که این سفر رو رفتم می‌دونستم یه روزی به این کشور برمی‌گردم.

داستان سفر بعدی من به گرجستان و طبیعت‌گردی در غرب این کشور رو می‌تونید در اپیزود پانزدهم رادیو جولون یعنی بر بلندای قفقاز بشنوید.

 

بیشتر بخوانید: گرجستان نامه – سفر به تفلیس بخش اول

بیشتر بخوانید: گرجستان نامه – سفر به گوری و موزه استالین بخش دوم

بخش دوم: سفر به گوری و بازدید از موزه استالین

گوری یه شهر قدیمی در نزدیکی تفلیسه که زادگاه استالین بوده و به موزه استالین عجیبش و غریبش معروفه. توی سفر به گوری سری زدم به این موزه که سفرنامه اش رو در ادامه می‌خونید.

 

بازدید از اوپلیتس سیخه در سفر به گوری

صبح روز بعد سفر به گوری، زادگاه استالین آغاز شد. قبل از گوری یک سایت باستانی بود که به نظرم یکی از های‌لایت‌های برنامه بود. شهری به نام “اوپِلیتس سیخه” که به معنای “قلعه ی فرمانروایان” بود. چیزی مابین کندوان (یا کاپادوکیه) و میمند. تالارهایی که در دل کوه کنده شده بود و کارکردهای فرمانروایی و آیینی داشت.

بعضی اعتقاد دارند که این جا قبل از ظهور مسیحیت یک معبد پگانی بوده. تالارهای بزرگی در دل سنگ که ستون های جذابی اونها رو سرپا نگه داشته بود. البته متاسفانه مثل سایت های ایران خودمون نه خبری از راهنما بود نه رسیدگی درست حسابی و مثل اینجا آثار مرمت های اسفناک (مثل استفاده از سیمان در بافت سنگی) هم دیده میشد. یکی دیگه از جذابیت های این شهر هم دامن دخترهای گروه بود که در باد سوژه ای برای خنده حضار میشد.

 

احترام به عقاید و نژادها در گرجستان

اما اینجا یک تجربه منحصر به فرد روی داد که خب باز هم نشان از فقر فرهنگی ما در تفکیک مسائل و آدم ها و از شرایطشون بود. در سر راه سفر به گوری و موزه استالین، توی اوپلیتس سیخه، همزمان با ما یک گروه اسرائیلی هم داشتن از اونجا دیدن میکردن. در بحبوحه اینکه همه جا خبر از جنگ غزه بود چیزی که ازش می‌ترسیدیم اتفاق افتاد. بعد از تلاش های مستمر یکی از دوستان که به زبان انگلیسی بارها به دوستان تکرار میکرد که “You are nobody” (در تلاش برای توضیح این شوخی که چون از نظر ما اسرائیل وجود نداره اگه با اینا عکس بگیریم توی عکسمون نمی‌افتن) برخورد دو تا از افراد گروه به تنش انجامید و فضای به شدت پرتشنجی رو ایجاد کرد.

خوشبختانه دوتا از دوستان تمام تلاش‌شون رو کردن و با پیدا کردن یه کُرد توی گروه اسرائیلی قضیه رو به تقریب فرهنگ‌ها و رقص مشترک کردی کشوندن و قضیه رو فیصله دادن. اما نفس مشکل از جای دیگه بود. هنوز باید یاد بگیریم مردم و دولت ها دو مقوله جداگانه از هم هستن و همه جا افراطی پیدا میشه. در تمام دنیا اسرائیل و ایران به یک اندازه به افراطی گری مشهورن اما خب دلیل نمیشه و من و هر شهروند اسرائیلی ای افراطی باشیم.

 

اگر می‌خواید بیشتر در مورد سفر به گوری و موزه استالین بشنوید، اپیزود پانزدهم رادیو جولون را از دست ندید: بر بلندای قفقاز (از تفلیس تا غرب گرجستان)

 

سفر به گوری، زادگاه استالین

خلاصه، بعد از بازدید از شهر باستانی، سفر به گوری رو ادامه دادیم. شهری که به یه آدم مشهور معروفه، استالین.

متاسفانه یکی از بزرگترین مشاهیر گرجستان یه دیکتاتور بزرگه به نام استالین. همه می‌دونن که از نظر شخصیت و پشتکار آدم بزرگیه اما خب کاملا هم‌رده امثال هیتلر و بقیه دیکتاتورهای احمق محسوب میشه. در مرکز امروزی شهر گوری موزه استالین قرار داره. خونه ای که استالین درش متولد شده و تا 4سالگی اونجا زندگی کرده رو کاملن به همون شکل نگه داشتن.

خانواده استالین یک اتاق از یک خونه محقر رو اجاره کرده بودن و پدرش هم در زیرزمین همون‌جا به کفاشی مشغول بوده. در نوجوانی به تفلیس میره مشغول به تحصیل در یک مدرسه مذهبی میشه. خلاصه کم‌کم جذب کتاب‌ها و سخنرانی‌های لنین میشه و گرایشات چپ پیدا میکنه و اونقدر در حزب پیش میره تا به مدت 25 سال رهبری بزرگترین کشور دنیا رو به عهده می‌گیره. در موزه استالین اولین چیزی که نظرتون رو جلب میکنه مجسمه ای عظیم در بالای یک راه پله باشکوهه که خب به عظمت مجسمه اضافه میکنه…

موزه استالین و بخش‌های هیجان‌انگیزش

موزه استالین ساختار خوبی داره. از همون ابتدا عکس و مدارک اولین مراحل زندگی استالین رو جمع کرده‌اند و هرچه توی موزه جلوتر میری انگار داری در تاریخ قرن بیستم شوروی جلو میری. برای من به شخصه یکی از جذاب‌ترین چیزهای موزه یکی عکسی بود از استالین که افشا می‌کرد چرا همیشه در عکس ها دست چپ استالین پنهانه که دلیلش کوتاه شدن دستش در جریان یکی از تبعیدهاش به سیبری بوده و برای اینکه نمی‌خواسته‌اند نقصی از رهبر حزب نشون داده بشه همیشه دستش رو در عکس ها پشتش یا توی کتش پنهان میکرده.

اما جذاب‌ترین شیء موزه استالین به‌نظرم نقاب مرگ استالین بود که از روی صورتش درست بعد از مرگش قالب گرفته اند. در میان هدایا و بقیه اشیاء موزه یک فرش نفیس ابریشم از چهره استالین و یک قاب خاتم کاری شده اهدایی توسط ایران هم به چشم میخورد. دفترکار استالین هم توی موزه با وسایل اصلی بازسازی شده بود. یکی از شاهکارهای توی دفترکارش پرتره ای بود که براش از برگ توتون درست کرده بودند.

ضعف بزرگ موزه نپرداختنش به جنایات، اعدام‌ها، مفقود‌الاثر کردن‌ها و شکنجه‌های دوران استالین بود. تنها یک بخش کوچکی از موزه بازداشت‌گاهی از اداره اطلاعات شوروی رو بازسازی کرده بود. همین. حتا راهنمای موزه (که انگلیسی خوبی صحبت میکرد) هم خیلی علاقه‌ای به صحبت درباره جنایات استالین نداشت. با همه این اوصاف شاید مهم‌ترین دلیل سفر به گوری می‌تونه همین بازدید از موزه استالین باشه.

 

خوراک‌گردی در سفر به گوری

بعد از موزه حسابی گرسنه شده بودیم و به سمت رستوران شتافتیم. فضای رستوران عجیب بود. پر از شکارهای مختلف. پوست خرس و گراز و گرگ و انواع و اقسام حیواناتی که فکرش رو بکنید. برای ما که اینهمه مخالف شکاریم اصلا فضای خوبی نبود. تجربه گوشت خرگوش هم تجربه هیجان انگیزی نبود. گوشت بسیار معمولی‌ای داشت. بعیده دیگه علاقه ای به امتحانش داشت باشم.

خاطره اون رستوران پسری بود که یکسری از رفقا اسکلش کرده بودن و وینستون ایران رو بهش به جای وینستون آمریکا قالب کرده بودن و به هرکی میرسید میگفت یه نخ به من وینستون آمریکا بدین، من بهتون یه پاکت وینستون گرجی میدم. دهنمون رو سرویس کرد جاتون خالی.

 

بازگشت به تفلیس

سفر به گوری و بازدید از موزه استالین بالاخره تموم شد و به تفلیس برگشتیم. بعد از کمی استراحت دوباره گشت شهری رو شروع کردیم. ایندفعه به بام تفلیس رفتیم. جاذبه این بخش شهر یک تراموا بود که با شیب در حدود 60 درجه بالا میرفت و در سال 1905 ساخته شده بود. شهربازی تفلیس هم که به ترن هوایی اش معروفه هم همونجا بود که متاسفانه به دلیل بارون تعطیل شد. اما خب اون بارون فضای به شدت خوبی رو ایجاد کرده بود. بوی بارون با دورنمایی از شهر و موزیک و فضای آزاد برای رقصیدن و شاد بودن در کنار دوستانت.

شب دوم هم بعد از پیاده روی در خیابون روستاوِلی و دیدار از یک آیریش بار که داشت میبست البته در خیابان شاردنی گذشت.

بیشتر بخوانید: گرجستان نامه – سفر به تفلیس بخش اول

بیشتر بخوانید: گرجستان نامه سفر به متسختا بخش سوم